تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 490

مساهمون:

ص٤٩٠
ضماد جرم به و شكوفهء او و به دستور ، برگش جهت حبس فضلات از انصباب به اعضاء و اورام حارّه چشم و ساير اعضاء و تضميد برگ آن جهت تجفيف زخمها ، نافع است . پرزى كه بر روى به مىباشد - كه زغب و خمل مىگويند - ، بسيار قابض و به غايت مضرّ حلق و صوت است و ذرورش جهت نزف الدم جراحات ، مفيد و خاكستر شاخه‌هاى نازك درخت به و برگهاى تازه روييدهء او در همهء افعال ، بهتر از توتيا و جهت سلاق و حكّه و سبل و دمعه و جرب ، نافع است . روغن به كه آب مطبوخ مهراى او را با ضعف آن روغن زيتون جوشانيده باشند تا روغن خالص باقى بماند ، سرد و قابض وجهت جرب رطب و سبوسه سر و نمله و قروح دهان و دوار و طنين و ماندگى و حرقهء رحم و بول و منع ادرار عرق ، مفيد و آشاميدن او جهت نفث الدم و صداع حارّ و ورم جگر و اسهال مزمن و زحير حارّ و قرحهء امعاء و رفع سمّ ذراريح و دود خشب الصنوبر ، نافع و حقنه او نيز همين اثر دارد و روغنى كه از شكوفهء به به طريق روغن گل سرخ ترتيب دهند ، در افعال ، ضعيف‌تر است . به دانه ، در دوّم ، سرد و تر و با اندك قوت قابضه و لعاب او جهت خشونت حلقوم و حلق و سرفهء حارّه و يابسه و تسكين حرارت معده و تبها و سوزش زبان و دهان و يبوست آن و طلاى او جهت سوختگى آتش و رفع ضرر حرارت آفتاب ، به غايت نافع و مضغ دانهء او جهت دفع كندى دندان ، مفيد و مغز دانهء به ، مبهّى محرورين و موافق اعضاى تنفس و جهت سل و قرحهء امعاء و سعال و گرفتگى آواز ، نافع و قدر شربتش دو مثقال و از لعاب او تا ده مثقال و مضعف و مرخى معده و مصلحش در محرورين ، شكر و در مبرودين ، رازيانه و بدلش بزرقطونا است . [ 2855 ]

سفاديكس :

اسم يونانى نباتى است كه در معموره نيز مىرويد و ساقش تا به قدر دو شبر و برگش مشرف و متفرق و شبيه به برگ شاهتره و از آن بزرگ‌تر و گلش بزرگ‌تر از اقحوان و وسط آن ، زرد و بعضى را گل ، زرد و وسطش سفيد و در طعم ، مايل به تندى و تلخى و خام و پختهء او از مأكولات است و بعضى او را اقسام پياز برّى دانسته‌اند . در آخرِ دوّم ، گرم و خشك و مدرّ بول و حيض مفتّح سدد احشاء و مقوّى معده و مسكّن درد گرده و مثانه و ترياق سموم و سى مثقال از آب او با شكر و پنج درهم هليلهء