درخت زيتون را با قدرى برگ او جوشانيده ، مضمضه نمايند ، جهت تسكين درد سر و نطولش جهت زكام و تحليل رطوبات و بخارات آن جهت اخراج رطوبات دماغ از بينى ، به غايت مؤثر و تعليق بيخ او بالخاصية جهت سمّ عقرب آزموده است . چون شاخههاى باريك و برگ او را در كوزه كرده ، در كورهء كوزه گرى احراق نمايند ، پس از كوزه بيرون آورده ، شراب بر او پاشيده بار ديگر احراق كمى كنند ، در همهء افعال ، قوى تر از توتيا است . ضماد خاكستر برّى او با سركه جهت عرق النسا بر بالاى عروق از جانب وحشى به قدر چهار انگشت جهت قرحه نمودن موضع و رفع علت ، از مجربات بيان نمودهاند و مؤلف « تذكره » ضماد مدقوق برگ و شاخ اقسام زيتون را در اين امر ، مجرب دانسته است .
ضماد خاكستر او با عسل و آب ثمر او جهت داء الثعلب و داء الحية و سعفه و جوششها ، نافع و رطوبت شاخ تازهء او كه از سوختن آن به هم رسيده شده جهت جرب و سبوسهء سر و قروح آن ، نافع و نطول طبيخ همهء اجزاى او جهت صداع و شقيقه و دوار و پاشيدن آن در خانهها جهت گريزانيدن هوامّ و نگاه داشتن عصاى چوب او جهت قبول عامه و قضاى حوائج و بركت ، مؤثر است و مضمضهء آب نمك كه زيتون را در آن خيسانيده باشند جهت استحكام لثه ، مفيد .
صمغ او در صورت ، شبيه به سقمونيا و مايل به سرخى است . در اوّل ، گرم و در دوّم ، خشك و در تقويت ذهن ، قوىتر از كندر و رافع سعال مزمن و خراج بلغمى و جهت دفع رطوبت جراحات و با مرهمها جهت رويانيدن گوشت ، مؤثر و صمغ برّى او قوىتر و مدرّ بول و حمول او جهت رفع احتباس حيض و ضمادش با سركه جهت جرب متقرح و سنون او جهت تسكين درد دندان كرم زده ، مفيد است و چون زيتون را در آبى كه آهك طبخ داده باشند ، بخيسانند ، در روز ، تلخى او بر طرف مىشود و بخور دانهء زيتون ، قاطع سعال و ربو است .
[ 2715 ]
زيت :
به فارسى روغن زيتون گويند آنچه از زيتون رسيده گيرند ، زيت عذب نامند و غير مغشوش او سريع الانتشار بر سطح بدن مىباشد و اجزاء او از يك ديگر منقطع نمىگردد ؛ به خلاف مغشوش .
اين نوع ، در دوّم ، گرم و با يبوست و قبض است و قول به رطوبت آن ، اصلى ندارد و مغسول او كه با آب گرم بسيار بر هم زده ، صاف كنند ، بىلذع و الطف است و چهارده