مثقال او با يك رطل آب گرم و ماء الشعير ، مسهل قوى و جهت درد اعصاب و عرق النسا و با شراب و آب گرم جهت مغص و اخراج كرم شكم و قى كردن با او جهت دفع سميت ادويه و حقنهء آن جهت قولنج ورمى و سدّى و درد مفاصل و عرق النسا و درد كمر و با مرهمها جهت التيام و اصلاح زخمها و طلاى او جهت دردهاى بارده ، مفيد .
چون شش سال بر او بگذرد زيت عتيق نامند و گرمتر از غير عتيق و محلّل و مليّن طبع و بشره و مصلح ادويه و مضعف قوت آن و مانع جمود اعضاء و دافع ضرر سرما و اكتحالش مقوّى بصر و جهت دفع بياض رقيق و جرب و سلاق ، نافع و جهت نزول آب ، قائم مقام قدح و طلا كردن گرم او مسكّن الم گزيدن عقرب و چون روغن تازهء زيتون را بجوشانند تا به نصف رسد بدل عتيق مىشود [ و قدر شربتش تا هفت مثقال است ] .
[ 2716 ]
زيت الانفاق :
روغن زيتون نارسيده است .
او ، معتدل و قابض است و گويند در آخرِ اوّل ، سرد و در اوّل ، خشك است . مسخّن بدن و مدر و مفتّت حصاة و موافق معده و مقوّى لثه و دندان و مانع ادرار عرق و صاف كنندهء اخلاط و مفتّح سدد و قاطع عفونت و مقوّى اعضا و مغسول او موافق درد اعصاب و مواد حارّه و نيكو كنندهء رنگ رخسار است .
روغن زيتون برّى ، قائم مقام روغن گل سرخ و رادع و مبرد و مانع عرق و حافظ سياهى موى و انتشار آن و مقوّى دندان متحرك و مانع سيلان رطوبات لهاة و قاطع خون لثه است و جمعى ، مطلق روغن زيتون را در افعال مذكوره ، نافع مىدانند و مخصوص نوعى دون نوعى نداسته و هر چند كهنه تر شود ، قوىتر مىگردد و آنچه را هفت سال بگذرد ، بهتر از روغن بلسان يافتهاند و بعضى قائلند كه تا چهار هزار سال مىماند و گويند چون بيست و دو درهم او را با مثل آن عسل و ثلث آن كندر و روغن شونيز ، بالمناصفه در حمام [ سه روز ] بنوشند و آب سرد در آن روز نخورند ، از جميع دردهاى بارده و خدر و فالج و امثال آن نجات يابند و پيران صد ساله را هيجان شهوت شود و مجرب دانستهاند و روغنى كه از زيتون متعفن گيرند ، مولد خلط فاسد و بسيار مبخر و مولد حكّه و مصلحش شربت بنفشه است .
چون روغن زيتون را با مثل آن آب بجوشانند تا آب بسوزد و تجديد آب به دستور اوّل نمايند تا شصت بار و بعد از آن كه آبها سوخته باشد چندان بجوشانند كه به نصف