خوشبو و در آخرِ سوم ، گرم و در دوّم ، خشك و جهت تقطير بول و تنقيهء رحم و چرك قروح و اسهال مزمن و رفع احتباس حيض ، نافع است .
[ 2394 ]
راتيانج :
صمغ صنوبر است كه به نفشه مثل ساير صموغ ، منجمد گردد و يا به آتش ، طبخ يافته ، منعقد شود و ثانى را به يونانى قلفونيا نامند و سيال غير منجمد او ، زفت رطب است .
در آخرِ سوم ، گرم و خشك و قسم آتش ديدهء او گرمتر از قسم اوّل و آشاميدن نيم مثقال او با زردهء تخم مرغ كه نيم پخت باشد و به دستور ، با آب طبيخ سبوس گندم جهت سرفه و ربو و جراحت رطبهء شش و مضغ او جهت سرفهء رطوبى و جذب فضول دماغى و ضماد او جهت التيام جراحات و ازالهء حكّه و جرب و خشونات جلد و با گلنار جهت فتق رگها و نواصير و با تخم كتان ، بالسوية ، جهت رفع ثآليل و بواسير ، مجرب و جهت شقاق كعب و كجى ناخن ، مؤثر و كشيدن او مانند تنباكو - روز اوّل ، يك دفعه و روز دوّم ، دو مرتبه و در سوم ، سه بار - جهت سرفه و ربو و قرحهء شش ، عجيب الفعل است . و بعضى گفتهاند كه چون با زرنيخ و پيهء بز سرشته بخور كند ، اثرش قوىتر مىشود .
مؤلف « تذكره » گويد كه چون راتيانج را با مثل او رهج الفأر و نصف وزن او فلفل ، با روغن بادام طبخ داده ضماد نمايند ، در ساعت دانهء بواسير را ساقط كند با الم شديد و تدارك آن به سفيدى تخم مرغ و سفيداب و به خوردن شير تازه بايد نمود و گويند طلاى راتيانج ، مفرداً ، در ابدان نرم ، باعث ورم و درد مىشود و بخور او كه به پارچهاى آلوده ، در آفتاب خشك كرده باشند جهت زكام بارد و تب ربع ، سريع الاثر است و قسم مطبوخ او در اصلاح شعر ، ذروراً ، مؤثر است .
[ 2395 ]
رامك :
از ادويهء مركبه است و آن ، قرصى است كه در قديم از عصارهء بلح مىساختند و در اين زمان از مازو و دوشاب خرما ترتيب مىدهند و بهترين او آن است كه : يك جزء مازو و نيم جزء پوست انار را سائيده ، در آب دو سه روز بجوشانند و بر هم زنند تا مثل خمير شود و ربع جزء زاج و مثل آن صمغ محلول و يك جزء و نيم دوشاب خرما يا عسل اضافه نموده و قرص بسازند و اگر به وزن پوست انار ، بلح بسيار نارس اضافه كنند ، بىعديل است .
در دوّم ، سرد و خشك و قابض و مجفِّف و ملطّف و مقوّى معده و امعاء و مسكّن