[ 1839 ]
حق قوشى :
اسم تركى صافر است .
[ 1840 ]
حلبه :
در گيلان ، به حاء معجمه و در اصفهان ، شنبليله نامند و از حبوب معروفه است و قوتش تا دو سال باقى است .
در اولِ دوّم ، گرم و در اول ، خشك و دواى لعابى و منضج و مليّن و محلّل و مبهى و حيض و مقوّى ريه و با رطوبت فضليه و با عسل چون طبخ يابد ، مسهل و منقّى امعا و جهت مواد محتبسهء سينه و سرفه و ربو و بواسير و اورام باطنى و مطبوخ او با تمر هندى و انجير و مويز كه آب او را با عسل به قوام آورند جهت درد سينهء مزمنه و قروح آن و ضيق النفس با آب پرسياوشان ، مجرب و جلوس و نطول طبيخ او جهت تسهيل ولادت و اسقاط مشيمه و تنقيهء رحم و ضمادش جهت اورام صلبهء ظاهرى و باطنى و ورم سپرز و درد رحم و ريختن موى و كجى ناخن و شقاق بارده و سوختگى آتش و سعفه و نخاله و كلف و ساير آثار و حقنهء او جهت زحير و طلاى او جهت رفع چرك و خوبى رنگ رخسار و با مويزج جهت منع تولد قمل و قطور نقيع او در گلاب جهت دمعه و سلاق و حمره و بقاياى ورم چشم و آرد او با بوره محلّل طحال و با انجير جهت گشودن دمل و با روغن گل سرخ و سركه و آرد جو جهت اورام حارّه و با عسل جهت بارده و مداومت خوردن او كه با خشخاش و بادام و آرد گندم و شكر - و يا عسل - سرشته باشند جهت تسمين بدن و اصلاح گرده ، به غايت مؤثر .
مصدع و مغثى و مضر انثيان و مولد خلط غليظ و مصلحش سكنجبين و انيسون و قدر شربت از گياه او تا ده درهم و از تخم او تا پنج درهم و بدلش تخم كتان .
نبات او مولد خون و جهت درد كمر و جگر و سردى مثانه و تقطير البول و درد رحم و ضماد او جهت تقويت موى ، نافع است و روغن او كه از تخم او گيرند ، گرم و تند و محلّل و ملطّف و مليّن صلابات و منضج دبيله و جهت نخالهء روى و موى و قرحهء رخسار و با موم جهت شقاق و با ادويهء كلف جهت جلاى بشره ، مؤثر است .
[ 1841 ]
حلق :
چيزى است منجمد و سياه لون و ترش طعم كه در يمن از برگ درختى كه در تنور گذاشته باشند ترتيب مىدهند و نباتش شبيه به عليق و ثمرش مثل خوشه انگور و دانهاش مثل عنب الثعلب و برگش مانند برگ تاك است . آشاميدن او با آب سرد جهت دفع صفرا و ازالهء خمار و التهاب معده ، بىعديل و قدر شربتش تا پنج درهم است .