قدر شربت از جرمش تا سه مثقال و در مطبوخ تا هشت [ هفت ] مثقال و بدلش هليله سياه است .
مربّاى او كه زياده از يك سال بر او نگذشته باشد ، مقوّى معده و دماغ و مفتّح سدّه بلغمى و مقوّى جگر و حواس است .
[ 634 ]
اهلِيلَج چينى :
از صنف كابلى است زرد مايل به سبزى و سياهى و كوچك و درشت دانه و كم گوشت و مايل به تدوير .
ضعيف الفعل به حدى كه با وجود سائر هليلجات ، استعمال نبايد نمود .
[ 635 ]
اهليم :
به هندى حرم است .
[ 636 ]
احال :
از جمله اغذيه است و آن ، مرق گوشت و بقول مطبوخه است كه صاف كرده بياشامند . و بعضى را ترشى در حين طبخ داخل كنند .
خواص او ، تابع نوع بقول و امثال آن است .
[ 637 ]
اهمونيون :
به يونانى اسفيداج است .
[ 638 ]
ايمار انوطالى :
به يونانى به معنى عشبهء مكرمه مقدسه است . و در مصر ، زيتونيه نامند . نباتى است زياده به ذرعى و شاخههاى پر گره و ساقش باريك و برگش از هم متفرق و از برگ بلوط باريكتر و كوچكتر و اطراف آن پر زوايد و بيخش باريك و دراز و گلش زرد و چون بر صفحهء مس ، اين گياه را طرح كنند به رنگ نقره گردد بلاعوض .
در آخرِ دوّم ، گرم و خشك و گويند معتدل است . مجفِّف و مفتّح و جهت تحليل رياح و درد دهان و بثور آن و لهات و استسقاء . و با شراب ، جهت يرقان و سپرز . و بخورش مسقط جنين . و ضماد و شرب برگ و بيخ او جهت نهش هوامّ . و طلاى برگش جهت اورام حارّه و قروح . و آشاميدن گره اسفل جهت تب يومى و گره ثانى جهت تب بلغمى و گره ثالث جهت غب و رابع جهت ربع گويند مجرب است . و تعليق اين نبات را اهل روم و 3 نگ ، 2 فرنگ ، موجب اكرام و اعزاز دانستهاند .
قدر شربتش از يك مثقال تا دو مثقال و مضرّ سفل و مصلحش كتيرا است .
[ 639 ]
ايذا اريذا :
به يونانى نباتى است برگش شبيه به برگ آس برّى و اصل برگ ، چيزى طويل شبيه به خيوط تاك انگور درسته و شكوفهء او بر سر آن خيوط مىباشد .
طعمش بسيار قابض در دوّم ، سرد و در سوم ، خشك و قاطع نزف الدم و اسهال و قروح