مثقال كتيرا - كه مصلح ضرر اوست به مثانه - جهت نفث الدم و قرحه امعاء و قطع خون و اسهال مزمن و قولنج صعب و يرقان و درد مثانه و سپرز و سيلان رحم ، نافع . و چون ريزه كرده در كوزهء سفال گذاشته و در تون حمام بسوزانند تا سفيد شود و با سركه بر بهق طلا كنند و در آفتاب بنشينند ، بهق را زايل كند . با روغن ، جهت شقاق ، نافع . و هر گاه مثل اقاقيا مغسول كنند جهت تقويت باصره و منع سيلان مواد و تنقيهء قرحهء چشم ، مفيد . و سنون او جهت تقويت و جلاء دندان و قلاع ، به غايت مؤثر . و طلاى آن بر عانه و پستان ، مدرّ حيض . و تعليق شاخ و پوست و قضيب و خصيهء او ، هر يك جهت منع گزيدن مار و هوامّ ، مجرب . و يك مثقال از خون برشته او جهت اسهال مزمن و قرحهء امعاء . و طلاى دنباله سوخته آن با شراب ، بر ذكر و كنج ران و عانه ، باعث نعوظ فى الفور هر حيوانى به غايت مؤثر . و بخور شاخ او جهت گريزانيدن هوامّ ، مجرب . و چركى كه در جوف تحت چشم او جمع مىشود و عوام ترياك گاو كوهى نامند - در دفع سموم حيوانى ، قويتر از ترياق فاروق است . و هر گاه طفلى را بعد از ولادت قبل از آن كه شير به او دهند ، قدر يك حبّه از آن چرك در شير حل نموده در كامش كنند ، ما دام الحيات آن طفل ، از گزيدن هوامّ ، ايمن باشد و از رؤيت آن طفل ، مار سست شده و حركت نتواند نمود و مجرب است . و قضيب مجفِّف مسحوق او با شراب و امثال ، آن جهت تقويت باه ، نائب مناب سقنقور است . و يك مثقال او ، ترياق گزيدن افعى است و مفتّت حصات ، و پنير مايه او ، مقوّىّ باه و حمول او سه روز كه بعد از طهر باشد ، مانع آبستن شدن زنان و پيه او جهت تشنج و امراض بارده نافع و محلّل صلابات است .
[ 645 ]
ايدو سارون :
فارسى است .
[ 646 ]
ايطاماس :
درخت غرب است .
[ 647 ]
ايقاقالس [ ايقاقانس ]
: عفص سبز است .
[ 648 ]
ايرقان :
حنا است .
[ 649 ]
ايزيزا :
عشبة النار است .
[ 650 ]
ايدع :
دمالاخوين است .
[ 651 ]
ايهقان [ ايهيقان ]
: جرجير برّى است .
[ 652 ]
ايمينون :
اسقولوفندريون است .