« صرع » را « بيمارى هرقلى » مىگويند اينست كه هرقل جبّار دچار بيمارى صرع گرديده بود . و ممكن است منظور آنكه آن را بدين نام ناميده مانند منظور كسى باشد كه آن را « بيمارى عظيم » و « درد بزرگ » خوانده است و نام هرقل را برگزيده كه دلالت بر بزرگى شأن و جباريّت دارد .
223 - سبب ابتدايى بر چند قسم است : 1 - سبب بيمارى كه متشابهة - الاجزاء است مانند آنكه زهرها ( - سموم ) سبب تب است . 2 - سبب يكى از بيماريهاى ابزارى ( - الآلية ) مانند آنكه ضربت سبب ورم است 3 - سبب از براى جدا شدن پيوستگى ( - تفّرق الاتّصال ) است مانند شمشير و تير و گزيدن جانور بر روى زخم .
223 - در « جوامع فرق » آمده است كسانى را كه سگ هار گزيده باشد بايد مانند ساير كسانى كه جانور گزنده آنان را گزيده معالجه كنند ، يا از خارج با داروهاى حرارت دارى كه موجب باز شدن زخم و جذب زهر گردند ، و يا از داخل با داروهايى كه زهر را نابود و محل آن را خشك كنند مانند ترياق و داروهاى مانند آن .
224 - جالينوس گفته است كه پادزهر ( - ترياق ) بوسيلهء نهادن گوشتهاى افعى در آن كامل و تمام مىگردد تا زهر را خشك كند و به جهت مشاكلت و همجنسى آن را به خود كشد .
224 - يحيى نحوى در تفسير خود بر سخن جالينوس گفته است كه گوشت افعى كه در ترياق مورد استفاده قرار مىگيرد بايد خوب ساخته شده باشد تا بتواند زهر را به خود جذب كند .
225 - در كتاب قانون در كيفيت به عمل آوردن ترياق آمده است كه بر پارههاى گوشت افعى نبايد شعاع خورشيد بتابد چه پيش از خشك شدن و چه پس از خشك شدن زيرا خورشيد نيروى مخصوص گوشت افعى را كه با زهرهاى گزندگان و يا زهرهاى نوشيده شده مقابله مىكند بيرون مىكشد .
بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 58
مساهمون: اسعد بن الياس ابن مطران
ص٥٨