208 - براى « طرف » يعنى بستن و باز كردن سريع چشم سودهايى ياد شده است از جمله آنكه اگر چشمها هميشه در حالت بيدارى باز مىبود خسته مىگرديد و از بيرون چيزهايى زيانآور وارد چشم مىشد .
209 - ديگرگون شدن هوا يا از جهت اينست كه گوهر آن ديگرگون مىشود و از آن و با بوجود مىآيد ، و يا آنكه كيفيّت آن ديگرگون مىگردد به اينكه كيفيت طبيعى آن از آنچه كه مزاج هوا اقتضا مىكند افزون شود همچنانكه در تابستان حرارت و خشكى فراوان پيدا شود و يا كم گردد همچنانكه در تابستان باران زياد ببارد و هوا مرطوبى شود كه اين هر دو حالت يعنى افزونى و كاستى بد است .
209 - دانشمندان در چگونگى وزن آب اختلاف كردهاند برخى گفتهاند كه آب هم مانند ساير چيزها وزن مىشود و برخى ديگر گفتهاند آبها در وزن باهم فرق دارند .
210 - در « جوامع فرق » آمده است كه پيدا شدن سرخى به سبب خون رقيقى است كه صفرا در آن زده شده نه از خود صفرا ، زيرا از صفرا فقط « نمله » بوجود مىآيد نه سرخى ( - حمره ) .
211 - داروهايى كه زيادىهاى عضو را بيرون مىآورند برخى دافعه هستند كه اگر آن زيادى دفع نگردد دافعه عمل خود را انجام نداده ، و برخى مستفرغه هستند كه اگر دافعه زيادى را دفع نكرد بايد مورد استعمال قرار گيرند .
211 - محمد بن شجاع در كتاب « المحيط بصناعة الطّب » گفته است كه شانزده كتاب جالينوس بر دو قسم است :
1 - كتابهايى كه بمنزله مدخل از براى نظر در علم و عمل پزشكى است و آن چهار كتاب اول است . 2 - كتابهائى كه خود نظر در علم و عمل پزشكى است كه دوازده كتاب است .
بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 56
مساهمون: اسعد بن الياس ابن مطران
ص٥٦