215 - صاحب « جوامع » گفته است كه اگر در نتيجه صدمه و ضربه ورمى خونى حادث شد بايد نخست با چيزهاى گرمكننده و آرامبخش معالجه كرد .
217 - درمانها مختلفاند و اين اختلاف يا در كميّت است مانند بيرون آوردن خون باندازهء زياد يا كم ، و يا در كيفيّت است چنان كه خون را به يك بار يا چند بار از بدن بيرون آورند .
217 - اصحاب « جوامع » در « جوامع فرق » گفتهاند كه مسأله قوّت كه در استفراغ ( - بيرون آوردن چيزهايى كه زياد به نظر مىآيد از بدن ) فقط قوهء حيوانى نبضى نيست چنان كه مردم زمان ما مىپندارند بلكه قوهء نفسانيّه و قوهء طبيعيّه است ، و همچنين انواع اين دو مانند قوه سياسيّه و حسيّه و حركيّه و مدّبره كه تحت قوه نفسانيّه ، و قوهء جاذبه و دافعه و هاضمه و ممسكه كه تحت قوهء طبيعيّه هستند .
218 - پزشكان ناظر به ديگرگونىهاى محسوس در طبيعت بيمار هستند و به ديگرگونيهاى موجود نظرى ندارند .
218 - اگر در حالت تب در حمّام استحمام كنى بايد اين سه هدف را در نظر داشته باشى : 1 - استحمام در حال تب لرزه 2 - هيچيك از اعضاى رئيسه ضعيف نباشد 3 - در عروق اخلاط بد جمع نشده باشد .
220 - هرگاه بخواهى به سرد ساختن مزاج كسى كه طبيعت او گرم است به پردازى بايد به او غذاهايى كه بالقوّه و يا بالفعل سرد هستند بدهى مانند :
اسفناج و سرمق و هندبا و قرع و مغز خيار .
222 - پيشينيان اسامى زير را بر « صرع » اطلاق مىكردند : « بيمارى بزرگ » ، « بيمارى كودكان » ، « بيمارى خدايى » ، « بيمارى كاهنان » ، « بيمارى هرقلى » .
222 - جالينوس در مقالهء هفدهم از اپيديميا گفته است كه علّت آنكه
بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 57
مساهمون: اسعد بن الياس ابن مطران
ص٥٧