تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 42

مساهمون:

ص٤٢
كشتن است از جهت نيرويى است در بدن كه مدّبر آن است يعنى همان نيرو كه آن را « طبيعت » نامند . 114 - معنى دياسقوريدس درخت نشان خداوند ( - شجّار اللّه ) است و نام صحيح جالينوس غلّينوس است و معناى آن ساكن و آرام است ، و ارسطوطاليس درست آن ارستوثاليس است و معناى آن تامّ الفضيله يا تمام الفضيله است . 115 - اسحق بن سليمان در كتاب خود گفته است كه درمان بيمارى شراسفى بر سه نوع است : نوع اول دو قسم است : يكى تنقيه و كم كردن مرّه سياه از بدن كه وجود آن سبب بيمارى مىشود ، و دوم حفظ دهن و معده از توليد چيزهايى مانند آن . نوع دوم كه از بيرون استعمال مىشود نيز دو قسم است : يكى از خارج كه رياضت با اعتدال پيش از غذاست ، و ديگرى آنچه كه نفس را مسرور مىگرداند از انواع تفريح‌ها . 120 - هرگاه نزد تو دارويى است كه با آن مىخواهى دردى را درمان كنى و احتمال سود و زيان در آن دارو هست بايد نيك بينديشى كه اگر زيان آن افزون از سود است بايد آن را رها كنى ، و اگر سود و زيان آن برابر است به عقيده من بايد آن را هم رها كنى ، ولى اگر سود آن بر زيانش افزونى دارد بايد آن را به كار بندى . 121 - اسطاذيا گفته است كه نكته‌اى از كتاب التّشريح كه در كتابهاى علمى ياد شده است چهار صد ذراع است . 121 - اعياء عبارتست از تحليل رفتن روح حيوانى و آب شدن رطوبت بخارى و گاهى سبب آن افراط در خستگى است و نيز گاهى سبب آن از باطن بدن است . 122 - جالينوس گفته است كه اگر پزشكى در علم پزشكى همپايه بقراط باشد ولى بيمار او از او اطاعت نكند آن پزشك در درمان خود موفّق نمىشود . 122 - حس لامسه نيرومندترين حواس است از جهت دريافت لذّت و الم