تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 40

مساهمون:

ص٤٠
از برخى گياه‌شناسان اندلس نقل كرده‌اند . 95 - حنين در كتاب « معده » نقل كرده است اگر كسى از بدى گوارش يا فاسد شدن طعام در معده شكايت كرد با شتاب‌زدگى آن را به معده مربوط مساز پيش از آنكه از كيفيّت و كميّت غذا پرسش و جستجو كنى . 96 - اگر ديدى كه معده‌اى غذا را فاسد و آن را به ترشى و دودى مبّدل مىسازد و تو نمىدانى كه آن فقط از بدى مزاج ساده است و يا آنكه با ماده‌ّاى همراه است بيمار را با خوردن عسل و نان اگر مزاجش سرد باشد و يا نان خندروس اگر مزاجش گرم باشد بيازماى . 97 - سقوط نيروى ديگرگون‌كننده ( - القوّة المغيّرة ) سبب لغزش ( - الزّلق ) معده و پيدا شدن استسقاء طبلى مىگردد و اگر در عروق كبد سقوط كند استسقاء زقّى و اگر به گوشت سقوط كند استسقاء لحمى را باعث مىشود . 98 - فرق ميان حركت اختلاجى و رعشه در معده با حركت تشنجّى اينست كه تشنّجى همان فواق است ، و اختلاجى حالتى است كه آدمى خود را اندوهناك مىيابد و در خواب آرام ندارد و گله‌مندى از اينكه توانايى بر گزارش از خود ندارد و عوارضى مانند اينها . 98 - بيماريهاى نيروهاى معده دوازده است زيرا آن نيروها چهار است : جاذبه و ممسكه و هاضمه و دافعه ، و بيمارىها سه است : ضعف و بطلان و جريان نادرست . 100 - كلمهء « زيت ركابى » كه آن را از شام مىآوردند عربى فصيح است و « زيت انفاق » زيتى است كه از زيتون فج مىافشارند و پس از استخراج آن را مىفروشند و انفاق مىكنند بر استخراج زيت مستعمل و اين زيت انفاق سرد است و روغن‌هاى سرد را از آن مىگيرند و اين براى اين منظور بهتر است از روغن سركه كه شيره است .
بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 40 | اسعد بن الياس ابن مطران / مهدى محقق