تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — صفحة 41

مساهمون:

ص٤١
101 - در تفسير « زيت ركابى » دو قول يافتم نخست آنكه آن اسم چيزى است كه با شتر از شام مىآورند كه آن را ركاب خوانند و ديگر ركبه كه نام معصره است پس معناى آن زيت تازه است كه از معصره گرفته شده است . و زيت انفاق گرفته شده از زيتون فج است و كلمه معّرب از سريانى است نه آنچه به غلط پندارند كه فلّاحان آن را در حوائج خود انفاق مىكنند . 101 - علت آنكه كودكان به سنگ مثانه و سالخوردگان به سنگ كليه دچار مىشوند اينست كه حرارت در كودكان قوى است و با قوّت اخلاط را ذوب مىكند و به اعضاى دور تر روان مىسازد و در سالخوردگان به علّت كمى حرارت اخلاط ذوب نمىشوند و به جريان نمىافتند و از اين جهت در كليه باقى مىمانند . 102 - متأخّران بيشتر فواق را به تشنّج يا حركت تشنّجى تفسير كرده‌اند و بايد بدانى كه تشنّج در عضله پديدار مىگردد و معده و مرى عضله نيستند . 103 - افسنتين را در معده‌اى كه معتقدى كه در آن بلغم است به كار مبر بلكه آن در معده‌هايى به كار مىرود كه فضلات صفرا و مرار در آن دفع مىشود حنين در كتاب معده گفته است كه افسنيتن براى معده‌اى سودمند است كه اخلاطى را كه از جنس مرار است و در معده متّولد مىشود دفع مىكند ولى در معده‌اى كه در آن بلغم جمع شده باشد سودمند نيست . 103 - شراب انار منعنع را اسقليبيادس طبيب استخراج كرده و فرمان داده كه بيشتر از سه اوقيه عراقى از آن نوشيده نشود . 104 - يادداشتى از خود در استخراج علم داروهاى مركبّ . وقتى داروى مركبّى را ديدى بايد از نيروهاى يك‌يك آن جستجو به عمل آورى و به بينى كه هريك از آنها براى چه وضع شده است و هريك با ضمانات خود تا چه اندازه مطابقت دارد . 113 - ابن وحشيه در كتاب « زهرها » گفته است زيان زهر مهلك كه