اجسامى كه قبول كون و فساد مىكنند يعنى بدنهاى حيوان و نبات و اجسامى كه از دل زمين زاده مىشوند تركيب آنها از چهار ركن خاك و آب و هوا و آتش است و اينها اركان اوليه و دور از بدن انسان هستند ولى عناصر ثانوى نزديك كه قوام بدن انسان و ديگر جانوران خوندار بدانهاست عبارتند از اخلاط چهارگانه يعنى خون و بلغم و دو تلخه ( صفرا و سودا ) . اين كتاب از كتابهائى است كه واجب است پيش از خواندن كتاب « حيلة البرء » خوانده شود .
تحليل الحّد فى كتاب الصناعة الصغيرة 234
على بن عبّاس مىگويد : تحليل حد آنست كه علمى را كه در جستجوى آن هستى در زير تعريفى واحد درآورى سپس آن تعريف را از جنس اعلى به فصول و انواع آن تقسيم كنى چنان كه جالينوس در كتاب « الصناعة الصغيرة » پزشكى را براساس تعريف ايروقلس تعريف كرده است . كامل الصناعة الطبية ، ج 1 ص 11 .
فى الصناعة الصغيرة 234
جالينوس اين كتاب را كه داراى يك مقاله است بعنوان خطاب به دانشجويان ننوشته زيرا منفعت خواندن آن شامل دانشجويان و دانش آموختگان هر دو است زيرا منظور جالينوس در آن اين بوده است كه همهء مجملات طب را با گفتارى كوتاه بيان كند و اين براى متعلمان و مستكملان هر دو سودمند است . چه آنكه متعلم همهء مباحث طب را بنحو اجمال در ذهن خود بنحو رسم تصور مىكند سپس بعد از آن به جزءجزء آن بازمىگردد و شرح و تلخيص و برهانهاى آن را از كتابهاى مشروح درمىيابد ، و مستكمل نيز آن را بمنزلهء تذكارى براى آنچه كه بنحو تفصيل خوانده و دانسته قرار مىدهد . معلمانى كه در زمان باستان در اسكندريه به تعليم طب مىپرداختند مرتبهء اين كتاب را پس