گياهى است بدان مو و ابرو را سياه كنند . وسمه هندى رنگ سياه طاووسى و كرمانى تنها رنگ سياه و يا با رنگ طاووس كم رنگ مىدهد ( ذخيره خوارزمشاهى ) )
هليلج
Terminalia chebula chebulic myrobalan : ( Haliluj )
هليلج يا اطريفل و مردم نيز به آن « أرد » گويند . ميوه درختى با شاخ و برگ فراوان پىدرپى و نزديك بهم همچون چترى مىباشد و گلهاى خوشهاى شكل و ميوهاى تخممرغى فشرده پرگوشت با عطرى دلپذير و هستهى بزرگى در ميان آن است .
( ذ : به دو گونهى سياه و زرد است ، ميوه سخت و سنگى با پنج خط برجسته يك طرف آن نوك تيز و طرف ديگر گرد دارد . درخت آن را اهليج ( هليله ) كابلى ، شعير هندى و از تيره بادام هندى
( Combretaceae )
بهگونه خودرو در جنگلهاى هندوستان مىرويد به علت داشتن ماده تانن فراوان براى رفع اسهال و نيروبخشى شكمبه به كار مىرود ( متداولترين داروهاى گياهى ) ، آزاد درخت ، زهرهى زمين ( آنندراج ) )
هليون
( Hilyun )
:
گياهى از تيرهى « زنبقى » ها از جنس سبزىها داراى گونههاى بسيار است در سرزمين مغرب گونهاى از آن « إسفراج » و گونه ديگر در مصر « كشك الماس » گفته مىشود تازه يا پخته آن خوردنى است .
( ذ : مارچوبه ، مارگيا نيز خوانده مىشود . برگ آن به مانند برگ رازيانه ، پختهى آن سگ را مىكشد . « هليو » نام رومى آن است ، دانه دارد برنگ سياه بر آن نقطههايى زرد ديده شود . ( برهان ) )
هندبا
Cichorium intybus linn Endive or chicory : ( Hindub )
گياهى يك ساله با ريشه استوار و راست با درازاى ده سانتيمتر ، و ساقهى شاداب و توخالى كه به يك متر بلندى مىرسد . برگهاى لبه ارهاى كه تشكيل دستهاى را كنار قاعدهى ساقه مىدهند . گلهاى آبى يا سپيد دارد . دو گونه يكى پرورشى كه خوردنى است ، ديگر خودرو ( دشتى ) كه در درمان به كار مىرود و « يعضيد » به آن گويند .
( ذ : هندى هندب ، كاسنى ، خودروى آن برگى پهن به مانند برگ كاهو و تلخمزه و پرورشى آن برگى باريك و مزهى شيرين دارد بهترين آن شامى است با نامهاى