تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 755

مساهمون:

ص٧٥٥
پيشينيان آن را « بقلة الخطاطيف » خوانده‌اند چون پرستوها در پى برگ‌هاى اين گياه براى نوشيدن شيرابه آن هستند برخى ديگر گفته‌اند گل دادن گياه هنگامى است كه پرستوها از مهاجرت سالانه خود باز مىگردند . بلندى آن تا دو پا ، برگ‌هاى شكاف‌دار همچون لبلاب پر از شيرابه زرد زعفرانى با مزه‌ى تند و گل‌هاى زرد و دانه‌هايى همچون دانه‌ى كنجد هستند . ( ذ : طبيعت آن گرم و خشك در مرتبت چهارم كه براى زردى خوب است و در داروهاى چشم به كار مىرود ، مرميران ، شجرة الخطاطيف ، گياه پرستو ، خالدونيون ، خليدونيون ، كاليدونيون ، عروق الصفر ، ممران ، عروق الصباغين ، حشيشة الصفراء ، عروق زعفران ، قيرلانفج اوتى نيز ناميده مىشود . شيرابه‌ى آن تلخ و سوزاننده داراى اثر روان كنندگى و از ميان بردن زگيل است . از تيره‌ى كوكناريان مىباشد ( فرهنگ معين ) )

ماهوبذانه‌ى ( ماهودانه

Croton tiglium croton : ( M hud nah
در « مفيد العلوم » با نام « محموده الدور » و « بالطارطعته » . كه سيسبان ( گونه‌اى انگور ) ( ذ : در تازى « حب الملوك » و « فلفل الخواص » به پارسى شاهدانه ، برگ آن به مانند ماهى كوچك است به اندازه‌ى يك انگشت و بر شاخه‌ى آن سه دانه است نام‌هاى ديگر آن « ماهى دانه » ، « ماهودانه » ، « ما هو بذانج » است . ( دهخدا ) )

ماهيزهرج

Verbascum thapsus Great mullein : ( Mahizahraj )
داروى ماهى ، سم السمك ، ماهى زهره در داروها به كار مىرود گياهى به مانند شبرم ولى درازتر با رنگ تيره‌تر كه بزردى مىگرايد ماهى زهره پوست ريشه‌ى آن است . كوبيده‌ى برگ آن را در آب اندازند ماهىها خورند و سست شوند و شكار گردند . شيكران الحوت ، بوصير ، بوسير ، دم گاو ، سقرقويروقى نيز گفته مىشود .

محروث

Root of assafoetida : ( Mahruth )
( ذ : ريشه‌ى گياه انگدان كه حلتيت شيرابه‌ى صمغى آن است عروق انجدان ، اصل انجدان ، انقوزه ، عود الرقه ريشه‌ى انجدان سرخس ، نيز خوانده مىشود . ( برهان ) )

محلب

prunus vitginiana Linn wildcherry : ( Mihlab )