و بينى ) آغاز شد بايد اين دمپخت را هر روز با بنفشهى پرورده شده ( مربا ) بخورند تا سينه پاكيزه گردد و سرفه فروكش كند و آوا صاف شود .
دم كردهاى ديگر براى پاكسازى سينه و درمان سرفه :
بيست دانه عناب و پنج انجير و بيست تا سبستانه و ده درم كشمش پاكيزه بىهسته و پنج درم ريشهى سوس خرد شده و چهارم درم بنفشه ، همه را مىپزند تا له شود پس از آن مىپالايند ، روزانه سه وقيه با پنج درم بنفشهى پرورده ( مربا ) از آن مىخورند .
اگر سرفه كهنه شود و بدرازا كشد . درمان آن را در سرفه ياد خواهيم كرد . اگر ريزش آب بينى افزايش يابد و تب نداشته باشد ، نياز است كه از ريزش آن جلوگيرى شود . پس بايد با قيفى بينى را بخور داد .
اگر آنچه از بينى ريزش مىكند آبكى گرم و زردرنگ باشد ، با نخاله « 1 » خيسانده شده در سركهى نارس ( خل خمر ) و پس از آن خشك شده يا با باقالى يا جو خيسانده در سركهى نارس تند و تيز و سپس خشك شده يا شكر تبرزد و صندل سپيد بخور بايد داده شود .
اگر در چهره ( بيمار ) گرمى و سرخى نباشد با قسط و كندر بخور داده شود كه جلو ريزش آب بينى را بگيرد . « 2 »
رمد « 3 » :
اگر سپيدى چشم سرخ رنگ شود و اشك فروريزد و گوشهى چشم قيه بسته شود كه آن چشم بيمار است و به اندازهى نشانهها ، سبك يا سخت بودن بيمارى آشكار مىشود . سختترين بيمارى چشم را هنگامى مىبينى كه سپيدى چشم باد كرده و بالا آمده و سياهى چشم را پوشانده و پلكها برگشته مىباشد . بهتر است به درمان بيمارى
هامش
( 1 ) . نخاله : سبوسBran ; husk ; furfur , dandruffن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . گمان مىرود پزشكان كهن تفاوت ميان زكام و بيمارى آنفلونزا را نمىدانستند ازاينرو رازى نيز نشانهها و پيامدهاى هر دو را با هم آميخته و آنها را يك بيمارى دانسته و آن هم زكام نامبرده است هرچند كه تفاوت ميان اين دو آشكارست . ( پژوهشگر ) ن . ك « زكام » ، « انفلونزا » نمايه بيمارىها
( 3 ) . رمد :ophthalmia ; conjunctivitis، آماس قرنيه ، بيمارىهاى چشم