مىكنند اگر جايگاه خود را با برنجاسف فرش كنند بيشتر مارها و گزندگان رانده مىشوند و اگر گوگرد و خردل كوبيده در لانهى مارها گذاشته شود آنها را مىكشد . دود چوب درخت انار مارها و گزندگان را دور مىكند . گويند اگر چشم افعى به زمرد درخشان بيفتد در جا چشمش از كاسه بيرون مىزند .
كژدمها :
اگر چندتايى از آنها گرفته و سوزانده شوند دود ناشى از سوختن آنها را بدرون لانهشان بدمند ماندهى آنها مىگريزند . همچنين دود گوگرد و سم الاغ و قنا « 1 » آنها را مىگريزاند اگر در لانهى آنها قطران ريخته شود مىميرند و يا مىگريزند و از آن بيرون نمىآيند ، مورچگان كژدم به ويژه گونهى زرد رنگ ( جرار ) آن را مىخورند . اگر انگزه را در آب باز كنند و به هركجا بپاشند ، كژدم به آنجا نزديك نمىشود و اگر قطران يا انگزه را روى رسنى « 2 » بمالند و در جايى بگذارند ، كژدم بدانجا نزديك نمىشود .
كك :
اگر گياهى كه در پارسى كيكواش گفته مىشود را روى زيراندازها بگذارند ، با خوردن آن ككها گيج مىشوند و ديگر ناتوان از آسيب رساندن و پرش خواهند بود و به آسانى گرفته مىشوند .
اگر خانه را با افسنتين يا شونيز يا حنظل آبپز شده آبپاشى كنند ، آنها را مىكشد .
گفته مىشود اگر سوراخى را در ميانهى خانه فراهم نمايند و در آن اندكى از خون بز كوهى بريزند ، ككها به سوى آن گرد مىآيند . اگر خار و خسك پخته را در خانه بريزند همه ككها نابود مىشوند و همچنين اين كار را با آب سداب و آب قلى مىتوان انجام داد .
پشه و جراجيس « 3 » :
آنها از دود ( چوب ) انجير و سرگين گاو و بيشتر از دود زاگ و شونيز مىگريزند چربى صورت جاى مناسبى براى نيش پشهها مىباشد پس اگر برگى آغشته به روغن و يا چوب قنب ( كنف ) را در كنار بستر بگذارند آنها به سوى آن خواهند رفت .
هامش
( 1 ) . قنا : چوب تباشير يا درختى است كه صمغ آن اشق است ( تذكره انطاكى ) گونهاى از اندروطاليس است . - ن . ك « قنا » نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . منظور رازى از واژه « رسن » يعنى ريسمان و مقصود نخ و ريسمان است را در اينجا نفهميدم . آيا منظور او « رسن » بندى كه در بينى چهار پا مىگذارند ( مهار ) و او را به راه مىبرند و يا منظور او « راسن » است كه گياهى مانند زنجبيل است . ( پژوهشگر )
( 3 ) . بق و جراجيس : ن . ك نمايه جانوران