و جاى نيش را با خاكستر چوب درخت انجير و نوره و قلى خمير شده در آب گرم پانسمان كنند . به وى دو درم شونيز دهند . نيش شبت را نيز بدينگونه درمان مىكنند .
پادزهرى خوب براى نيش رتيل و شبت ( هزارپا ) :
ده درم شونيز و پنج درم دوقوا و كمون به مانند آن و سه درم ابهل و سه درم جوز السرو و سنبل الطيب و دانهى غار و زراوند گرد و دانهى بلسان و دارچين و جنطيانا و جاوشير و دانهى حندقوقا و تخم كرفس و تخم شويد از هركدام دو درم با عسل خمير كنيد و به صورت قرصى به اندازهى يك گردو با شراب كهنه به او بدهيد . اين دارو و همچنين براى نيش كژدم نيز سودمند مىباشد .
عنكبوت ( تننده ) :
از نيش برخى آنها پيآمدهاى بدى تا سردى انگشتان رخ مىدهد . و تن سوزنسوزن و نرينه كشيده و دراز مىشود و شكم آكنده از باد مىگردد . بايد به ايشان سداب خشك شده و سعد به همراه شراب داده شود ، آنها را در گرمابه وادار به عرق كردن نمايند و همچنين به ايشان سياهدانه با شراب و يا پادزهرى كه از نيش زدن رتيل بدست آمده داده شود و نيز شراب ناب نيرومند اندكاندك در همهى روز بنوشانند .
نيش زنبور ، زنبور عسل ، مورچه بالدار و پشهى تبآور :
بر جاى نيش چند بار پشت سر هم با گل و سركه ماليده شود و بر آن پارچهاى كه در آب يخ خيسانده شده بگذارند . يا با جلبك خيسخورده در سركه پانسمان كنند و چندين بار اين كار انجام شود و بر آن پارچهاى كه در گلاب و يخ خيسانده بگذارند و تكهاى يخ را در سوراخ تهيگاه فروكنند . و آب يخ بسيار بنوشانند تا سبز رنگ شود . و با برگ بادروج « 1 » و يا با بال مگس جايش را مالش دهند چنانچه از آن نيش دماى تن بالا رود بايد آب غورهى جوشانده و دانهى اسفرزه يا خيار به اندازهى بسيار و كاسنى و كاهو ، به گزيده شده بخورانند . و در همان هنگام جاى آن را چندين بار سخت بمكند و با خبازى يا خرفه يا تاجريزى يا حى العالم و مانند آن پانسمان كنند كه سودمند مىباشد و براى آن به كار بردن سه راحه گشنيز كوبيده با شكر و گلاب و مالش دادن با برگ توت ، خوب است .
هامش
( 1 ) . باذروج : گل بستانافروز ، بوييدن آن عطسهآورست و جاى گزش كژدم را بهبود مىدهد برخى ريحان كوهى گويند ( برهان ) ن . ك نمايه داروهاى تكى