نيش عظايه و وزغه « 1 » ( كربسه ) :
اين گزندگان در پى گاز گرفتن با دندان ، زهرى را بجا مىگذارند كه پيوسته خواهد ماند بنابراين تا آن را بيرون نياورند درد پيوسته خواهد بود . شيوهى درمانى بيرون آوردن زهر جانور ، مالش دادن با روغن و خاكستر است و چون زهر بيرون آمد بايد خاكستر را با روغن خمير كرد روى جاى آن پانسمان كنند . اگر درد همچنان باشد بايد جاى آن را بمكند و سپس آن را چندين بار در آب داغ گذارند و نيز پادزهر ساخته شده براى نيش رتيل را به دو خوراندند .
آنچه حشرات و مارها و گزندگان و درندگان را مىراند و يا مىكشد :
نگاهداشتن گربه و راسو « 2 » و طاوس و لكلك و پرندگان آبى و جز آن در خانه حشرات و خزندگان را شكار خواهند كرد و در جاهاى گندابى أبابيل « 3 » ( پرستو ) و راسو و يا برگزيدن انگشترى با نگين زمردى نيك و بزرگ تا آنجا كه بشود و به انگشت كردن آن و يا چراغى پرنور در خوابگاه روشن گذاشتن و خوابيدن به نوبت و يا با آوايى ميانه آواز خواندن و سخن گفتن ، تا گزندگان از آنها دور شوند . از چيزهايى كه به ويژه مارها را مىراند بخور شاخ گوزن و يا سم بز و يا گوگرد و يا بخور سوزاندهى موى آدمى است و يا فروكردن خار و خسك در لانهى مارها و يا پاشيدن آبى كه در آن نوشادر باز شده در خانه ، كه آنها را مىگريزاند . چون مارها به آن جايگاه هيچگاه نزديك نمىشوند و اگر نوشادر در لانه مار بريزند به تندى مىگريزد و اگر نوشادر را در دهان نگاهدارند تا آب شود سپس به دهان مار تف كنند درجا مار را مىكشد . همچنين بخور زفت يا مقل آنها مىگريزند و همچنين بخور سكنجبين اينگونه كارايى را داراست .
اگر قطران را بر روى پارچه بمالند و در لانه مار فروكنند مار فرار مىكند و اگر آدمى به خود راسن بمالد و آن را در پيرامون خود بگذارد مارها و بيشتر گزندگان فرار
هامش
( 1 ) . عظايه و وزغه : ن . ك و نمايه جانوران
( 2 ) . نموس : ن . ك نمايه جانوران ، « نمس » جانورى كوچك با دست و پاى كوتاه ، راسو ( منجد )
( 3 ) . أبابيل : ن . ك نمايه جانوران