تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 397

مساهمون:

ص٣٩٧

گزش كژدم زرد رنگ :

اين‌گونه گژدم‌ها كوچك‌اند و دم خود را مىكشند و سرزمين خوزستان زيستگاهشان مىباشد . و بوميان آنجا برايش پادزهر كارسازى بنام پادزهر عسگرى فراهم ساخته‌اند .

پادزهر عسگرى :

پوست ريشه‌ى كبر و ريشه‌ى حنظل و افسنتين رومى و زراوند گرد و با علفى كه « خرا » و به زبان پارسى دينارويه گويند و طرحشقوق « 1 » خشك نرم شده ، خوب مىسايند وزن دو درم آن را به كار مىبرند

آنچه را كه پزشكان با آن درمان مىكنند :

پزشكان به بيمار گزيده شده طرحشقوق خشك سه رحى « 2 » و سيب ترش و سويق با آب سرد و شربت گلاب مىدهند . چنانچه گرماى تن او بسيار فزونى يابد آب‌جو به دو مىنوشانند و اگر دل درد و دل‌پيچ در او پيدا گشت روغن گل سرخ و آب‌جو و آب خيار و آب كدو و ماست ترش به او مىدهند و جاى گزش را با وسايل حجامت يك ساعت مىمكند و بعد آن را داغ مىكنند و يا داروهاى گرم و كشنده‌ى زهر روى آن مىگذارند . به جهت سستى پيش آمده از درد نبايد در درمان آن كوتاهى شود . در آغاز گزش درد بسيار نمايان نمىشود بلكه پس از يك يا دو روز نشان‌هاى بد آن آشكار مىگردد . زبان آماس پيدا مىكند و پيشآب خونى مىگردد و بيهوشى و تپش دل پديد مىآيد اگر بيمار شكم‌بند شود با آب چغندر و بوره و روغن بنفشه تنقيه گردد . چنانچه دچار رنجورى سختى شود بايد آب سيب ترش يا انار به دو نوشانيد و چنانچه دل‌درد و دل‌پيچ داشته باشد بايد به او روغن گل سرخ و به همراه آن آب‌جو يا شير بنوشانيد . اگر پيشآب خونى در بيمار نمايان گرديد ، از او خون گرفته شود و داروهاى نام‌برده را به كار برود . سوپ جوجه‌ى چاق به دو داده شود . اگر زبان او بيآماسد از رگ زير زبان خون گرفته شود . با آب كاسنى و سكنجبين دهان‌شويه كند و اگر تپش دل بيمار بسيار شود بايد به دو تلخان سيب با شراب سيب و ماست ترش و قرص كافور دهند . پزشكان هميشه اين‌چنين گزيدن و نيش زدن
هامش
( 1 ) . طرحشقوق : ن . ك « طرحشقوق » نمايه دارويى تكى ( 2 ) . يك واحد اندازه‌گيرى به اندازه يك دندان آسيا