عربى « 1 » و بلوط و خرنوب « 2 » و دانهى كشمش و دانهى انار ، همه را به مانند سرمه خوب بكوبيد و از هركدام ده درم بردارند با تخم بنگ سپيد پنج درم بيآميزند و سه بار آن را به صورت پودر ( آردهشده ) بخورانند و اگر بسنده نشد به بيمار قرص گلنار و مانند آن كه در بخش شكمروش گفته شد بدهند چنانچه بيمار سست شده و نيروى او فروافتاد ( استسقاط ) « 3 » و از هوش رفت درمان او در بخش شكمروش خونى و استفراغ اين كتاب آمده است .
كاربرد بالا آوردن ( قى ) و سودمندى آن :
چنانچه بالا آوردن بهگونهاى ميانه به كار رود شكمبه را پاك و گوارش را نيكو و تن را شاداب مىكند . سر را سبك و بينايى را درخشان مىنمايد . اگر زيادهروى شود تن را نزار ساخته و به جگر و سينه و شش و شكمبه و چشم آسيب مىرساند و چهبسا رگها را بشكافد و پاره كند و خونريزى را برانگيزد . كسى كه در شكمبه او بلغم فراوان گرد آيد و نشانههاى آن را ياد كرديم براى پاسداشت تندرستى نياز به بالا آوردن دارد .
اين گروه هر ماه يك يا دو بار پس از انباشتگى ( امتلاء ) بايد بالا بيآورند ، چون بالا آوردن بدون انباشتگى ، دشوار انجام مىگيرد و ناخوشايند نيز مىباشد مگر به سختى و تلاش بسيار صورت مىپذيرد كه حالت خوبى نخواهد بود .
اگر بالا آوردن بسيار و هميشگى باشد ، شكمبه را تباه و نيرو را فرومىاندازد .
شايسته است هنگام بالا آوردن چشمها را با نوار و دستارى ببندند تا تهىسازى پايان پذيرند سپس چهره را با آب سرد شستشو دهند و با عسلآب يا سكنجبين دهانشويه نمايند . كسانى كه گردنى دراز و گلويى بيرونزده و سينهى تنگ و تهى از گوشت دارند ، بايد از بالا آوردن بپرهيزند .
سود و زيان نزديكى كردن و روش درست آن :
نزديكى ، تن انباشته ( امتلاء ) را سبك و روان را خرسند و خوشنود مىكند و به
هامش
( 1 ) . صمغ عربى : شيرابهى درخت طلح بهترين و نيكوترين ( دهخدا ) ، ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . خرنوب : گياهى داروى است در « تحفه حكيم » آمده است كه به دو گونهى پرورشى و خودرو مىباشد ( دهخدا ) ، ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 3 ) . استسقاط : ن . ك نمايه واژگان