ارزش آشاميدنىهايى كه مستىزا نيستند :
فقاع « 1 » :
اگر اين شراب از جو برگرفته شده باشد به پىها زيان مىرساند . سردردزا و بادآور مىباشد و پيشآب را مىافزايد و فرونشانندهى آشفتگى مستى است .
فقاع برگرفته از برنج نزديك به آبجو است بجز بادآورى كمترى دارد .
شراب ساخته شدهى از نان سپيد كه در آن نعنا و كرفس خيسانده باشند بهتر از گونههاى ديگر است بجز آنكه براى تبدارها و در آميزهى گرم و آب و هواى گرم خوب نيست .
سكنجبين :
سرد است و خاموشكننده گرماى زردآبى و خون است . چنانچه خيلى شيرين نباشد ، از يكسو فروكشكننده تشنگى و از سوى ديگر از ميانبرندهى بلغم و نرم و پاك و باز كنندهى تنگىها و پيشآبآور است . اگر ترش باشد ، گلو را زبر مىكند . براى كسانى كه ناتوانى اعصاب و يا بيمارى ويژهاى دارند و افرادى كه لايههاى درونى شكمبه آنها آسيب ديده يا به بيمارىهاى روده نزديك شدهاند و نيز براى ، اشخاصى كه آروغ ترشمزه مىزنند و گروهى كه شكمبه و جگر سرد دارند ، زيانآور است .
شربت گلاب : « 2 »
ميانه به سوى سردى است . آرام و نرمكننده گلوست براى شكمبهى خيلى گرم ، سودمندست و چنانچه با يخ نوشيده شود تب بالا را فرومىنشاند .
عسل آب ساده :
گرم است و نوشيدن آن براى بيمارىهاى سردىزا سودمند مىباشد . و اگر با چاشنى همراه شود تواناتر بوده و گرمازايى بيشتر دارد . براى تبدار خوب نيست ، پاككنندهى شكمبه از بلغم و گرمكنندهى شكمبه و پىها و تحريككنندهى زردآب است .
نوشيدنىهايى كه مستىزا نيستند « 3 » :
آنچه كه از كشمش و شكر و عسل ساخته شده كه بجاى شراب نوشيده مىشود و آن كه هنوز به جوشش نيامده تا مستىزا بشود داراى انگيزهى بادسازى و تشنگىآورى و
هامش
( 1 ) . در « مفيد العلوم » آمده است ، شرابى است كه از دانهها و نان و أدويه جوشانده بدست مىآيد و در ظرفهاى سنگين با دهانهى تنگ ، جاسازى مىشود . ازاينرو به آن فقاع مىگويند چون در جوشش كف آن بالا مىآيد . شرابى كه از دانههاى گوناگون ساخته مىشود كه شيرهى گلهاى نوشكفته است .
( 2 ) . جلاب : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 3 ) . مزورات : ن . ك نمايه خوراكىها