آبهاى كدر پديدآورندهى تنگى در جگر و سنگ در گرده مىباشند و كسى كه آن را بياشامد ، بهتر است به همراه آن ، سير بخورد .
آب شور شكم را شل مىكند . چنانچه آشاميدن آن همواره و پيوسته شود انگيزهى سفت شدن شكم و خشك شدن پوست و ايجاد ترك و بيمارى گال در پوست مىشود .
آب مردابى ( ايستاده ) و گنديده سپرز را بزرگ و آميزه را تباه مىنمايد و تب پديد مىآورد .
آب سرد شده با برف ( برفآب ) و آبى كه به خودى خود اين سردى را داراست چنانچه ناشتا آشاميده شود شكمبه را تهى كرده و زيان مىرساند و جگر را سخت سرد مىكند . بنابراين شايسته است كه افراد تبدار آن را ناشتا بيآشامند تا از آن سود ببرند و چنانچه با خوراك آشاميده شود شكمبه را نيرومند و اشتها را برمىانگيزاند . اندكى از آن بسنده است . آبى كه سردى آن به اندازهى نرسد كه لذتى از آن برده شود شكم را آماس مىكند و تشنگى را خوب فرونمىنشاند . ولى اشتها را كاسته و تن را شل مىكند روىهمرفته خوب نمىباشد .
آبى كه جوشيده مىشود برخى از تركيبهاى آن از دست مىرود بادآورى آن كمتر مىشود و نيز تند فرورونده مىگردد .
آب باران براى كسانى كه زود دچار تب مىشوند ، بد است ، به ويژه اگر مانده باشد ، ولى گونههاى ديگر آن خوب مىباشد .
آب ولرم دل بهمزدگى پديد مىآورد . آب گرم چنانچه در ناشتا نوشيده شود ، شكمبه را از پسماندههاى خوراكىهاى از پيشخورده ، پاكسازى مىكند و شستشو مىدهد و چهبسا شكم را نيز شل كند . اگر در آشاميدن آن زيادهروى شود شكمبه را شستشو مىدهد و آن را سست مىگرداند .
شستشوى تن با آب بسيار گرم و يا بسيار سرد براى تن خوب نيست . براى تن با آميزهى ميانه ، آب ولرم نيكوست .
آب سرد تن شاداب را نيرومند مىسازد و گرمى آن را مىافزايد . براى سالمندان و تنهاى از پا درآمده زيانبار است .
آب گرم خستگى را مىزدايد و دردها را آرام مىكند . و شادابى تن را مىافزايد و آن
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: محمد بن زكريا الرازي
ص١٧٢