ذكر احداث نهر در وسط شهر
تا سال 1744 از ميلاد ، غالب اراضى بايرهء اطراف « حاجى ترخان » و وسط شهر ، از تراوش ابر بهارى و تزايد آب « اتل » نيزار مىشد .
[ مصراع ]
نِى رويد و نالهاى زار آيد ازو .
روئيدن « نى » و رطوبت « زمين » بر « عفونت هوا » مدد بود و مورث « ناخوشىها » مىشد . مردم شهرى به فغان « 1 » آمدند [ و ] رؤساى ايشان به فكر افتادند كه از هر جانب كه مخرجى و ممرى بينند ، زيادتى آبها را از امكنهء قريبه شهر دور كنند ؛ ليكن كسى را قدرت نبود كه 000 ، 000 ، 5 خرج كند .
پس ، قبل از آنكه صورت ماجرا به عرض اولياى دولت برسد ، « داوروسيف » نام كه [ از ] مردم « روم » بود و تازه به ملك « حاجى ترخان » توطن جسته بود و دولتى به نهايت از عمل كشتى داشت و در « بحر سياه » تجارت مىكرد ، به اتمام اين كار همت [ گماشت ] .
و با چند نفر « مهندس ماهر » ، جهات شهر را تحديد نمود و به مكانى انفع و اصلح كه هرقدر آب « اتل » طغيان كند ، ضررى به خان [ ه ] ها و عمارات نرساند ، نهرى « عميق » و « عريض » حفر نمود و بيشتر از يك « درمت » از شهر گذراند و به صحراى سراشيب منتهى كرده ، و ممر را از جايى بنا گذاشت كه عكس مجرى « اتل » واقع شد .
و فرضا آب « اتل » به آهستگى به سمت جنوب جريان دارد ، مبدأ اين نهر به نظر
هامش
( 1 ) . در اصل : فقان