18 . در سال مرگ شيخ بهايى لبنانى عبارت « الشيخ البهايى حبيب بهى » را كه معادل 1031 ه . ق . است ، پيشنهاد كرد . « 1 »
19 . درباره سرشمارى 5 مهر سال 1319 ه . ق . سرود :
امر شد ز پيشگاه شاه فلكفر * وارث كسرى ، به عدل و تاج ز پرويز
تا كه شمارند و نيز در رقم آرند * عدهء اشخاص را از مردم تبريز
حكم همايون نفاد يافت به يك روز * جملهء آمار اين ديار فرحخيز
پير خرد ناگهان سرود كه تبيان * چند كنى فكر اى سخنور ناچيز
از پى هم كن رقم سه بار يكى را * كسر كن آنگه ز سرشمارى تبريز « 2 »
1319 111 - 1340
سفرنامه عتبات
نسخه منحصربهفرد اين كتاب به شماره 1155 در كتابخانه سنا نگهدارى مىشده ، كه اخيرا به كتابخانه مجلس انتقال يافته است .
خط آن شكسته نستعليق ، با يادداشتها و مهرهاى مستوفيان و كارگزاران ، اعداد و ارقام به سياق ، اندازه سطرها مختلف ، 18 * 23 سانتىمتر ، كاغذ آبى و سفيد ، جلد گالينگور « 3 » .
اين كتاب ، به شرح سفر مذهبى سياسى نويسنده به عراق پرداخته و از روز يكشنبه ، 7 شوال 1329 ه . ق . / 1 اكتبر 1911 م . / 9 مهر 1290 ه . ش . آغاز و در يكشنبه ، 22 جمادى الاول 1330 ه . ق . پايان مىيابد .
چون اصل كتاب يك دفترچه كوچك خاطرات است و وقايع يوميه با ذكر مخارج روزانه ( به حساب رمزى سياقى ) نوشته شده ، و به خط مؤلف مىباشد ، امكان مقابله با نسخه ديگر براى نوشتن بخشهاى اندك تيره شده در متن وجود ندارد .
هامش
( 1 ) . مواد التاريخ ، 172 .
( 2 ) . مواد التاريخ ، 750 .
( 3 ) . فهرست نسخ خطى كتابخانه مجلس سنا ، 2 / 144 ؛ فهرستواره كتابهاى فارسى ، 1 / 113 .