محلههاى جديد تهران
اميرآباد
اميركبير پس از آنكه به صدارت نشست به رسم وزراى قاجاريه ، همچنانكه پيش از او حاجى ميرزا آغاسى ، قريهء عباسآباد را در خارج از تهران ، بين دو جادهء امروزى شميران آباد كرده و بعد نظام الملك ، نظامآباد و ميرزا يوسف مستوفى الممالك ، يوسفآباد را داير ساختند عمارت و باغ و آبادى اميرآباد را احداث نمود و هر وقت كه فراغتى مىيافت براى استراحت يا تحريراتى كه سرى فارغ مىخواست به آنجا مىرفت و در مراسلاتى كه به ناصرالدين شاه نوشته مكر راز رفتن خود به اميرآباد سخن مىگويد . مثلا در يكى از همان مراسلات چنين مىنويسد :
« امروز صبح رفتم جاى سربازخانهها را مشخص كردم . بعد به اميرآباد رفته تا شام مشغول تحريرات و جواب و سوال سليمانخان بودم بعد از فراغت مراجعت كردم » « 1 »
ناصرالدين شاه خيلى كم به اميرآباد ميرفت كه شايد بتوان علتش را عذاب وجدان او در رفتار ناجوانمردانهاش را نسبت به اميركبير دانست با اين حال محمد تقى خان لسان الملك سپهر در اين باره مىنويسد :
« شهريار تاجدار روز سهشنبه هفدهم ذيقعده 1268 ( ه . ق . ) از دار الخلافه خيمه بيرون زد و جناب اشرف صدراعظم و گروهى از شاهزادگان و بزرگان و سپاه و اعيان درگاه و توپخانه و زنبوركخانه و سپاه سوار و پياده به ملازمت ركاب در قريه اميرآباد فرود شدند با اينكه در اين وقت مرض و با در بيشتر ممالك ايران روز تا روز فزونى داشت و مردم لشكرگاه نيز بدان بلا مبتلا بودند در عزم شاهنشاه فتورى راه نكرد و از اميرآباد كوچ به كوچ تا قزوين براند . » « 2 »
بايد افزود اميركبير دوباب خانه نيز محله بازار داشت كه يكى در گذر حمام چال قرار داشت و ديگرى در گذر پاچنار . « 3 »
هامش
( 1 ) - جغرافياى تاريخى شميران ، ص 112
( 2 ) - نقل از جغرافياى تاريخى شميران ، ص 113 .
( 3 ) م - آمار دار الخلافهء تهران ، ص 165 - 160 .