ايست كه در قفسهاى متعدد و طولانى آن حيوانات وحشى بيوتات سلطنتى را نگاه داشتهاند .
خود حيوانات در نظر من نمونههاى مرغوبى مىنمودند ولى لانهء بدى داشتند و چند تا هم بيشتر نبودند . اما محبوبيت آن محل كه باغوحش ايران بهشمار مىرود از اينجا آشكار مىشود كه قهوهخانه كوچك كه در كنار دروازه باغ است سالانه 500 قران به حضرت سلطان اجاره مىپردازد . » « 1 »
گفتنى است بخشى از مردم دورهء ناصرى روز سيزدهبدر - سيزده فروردين - را در دوشانتپه به گردش و تفريح مىآمدند و حتى خود ناصر الدين شاه نيز گاه قسمتى از سيزدهبدر را در آنجا مىگذرانيد . چنان كه اعتماد السلطنه در روزنامهء خاطرات خود بارها به رفتن ناصر الدين شاه در روز سيزدهم فروردين به دوشانتپه مىكند :
دوشنبه 23 جمادىالاولى سنهء 1300 ( ه . ق . ) : « كه سيزده عيد است شاه به دوشانتپه تشريف بردند . دوازده دسته گذشته آنجا رفتم . جمعيت زياد از اهل شهر آمده و مىآمدند ساعت چهار شاه تشريف آوردند . سواره ميان باغ رفتند . » « 2 »
سهشنبه 4 جمادى الثانى سنهء 1301 ( ه . ق . ) :
« امروز سيزده عيد است . شاه به دوشانتپه مىرود . من به اتفاق محقق صبح قبل از شاه دوشانتپه رفتم جمعيت زياد قريب هزار نفر آنجا بودند شاه تشريف آوردند ناهار ميل فرمودند بعد از ناهار از كثرت جمعيت نتوانستند آنجا توقف فرمايند قصر قاجار آمدند . . . » « 3 »
شنبه 8 رجب سنه 1304 ( ه . ق . ) :
« سيزده عيد است . صبح بسيار زود طرف دوشانتپه رفتم بعد تمام روز پنجاه نفر سرباز مقرر شده بود كه در خيابان جديد بگذارم مانع عبور مردم شوند كه به درختها صدمه نرسانند گذاشتم خودم بالاى كوه رفتم . منظره ورود موكب همايون بودم . اول عزيز السلطان تشريف آوردند . تملقا دوربين كوچكى پيشكش كردم . بعد شاه تشريف آوردند فرمودند شب حاضر باشم . » « 4 »
سهشنبه 6 شوال سنه 1312 ( ه . ق . ) :
« حسب الحكم دوشانتپه رفتم . امروز سيزده عيد است . هر سال بندگان همايون اينجا تشريف مىآورند . مىخواستم بعد از ناهار شاه مراجعت كنم . فرمودند بمانم كباب مرغى به
هامش
( 1 ) - ايران و قضيه ايران ، ج 1 ، ص 453 - 452
( 2 ) - روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 226
( 3 ) - همان ، ص 291
( 4 ) - همان ، ص 491