تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 277

مساهمون:

ص٢٧٧
كلمه زنبورك را هم مثل كوفت و ماشرا و توپ و قمپاره - خمپاره - به كار مىبرند . دربارهء شتر و زنبورك هم مثل به وجود آمده كه « مثل شتر زنبورك‌خانه گوشش از اين صداها پر است » . يعنى از اين هياهوى بىحقيقت وحشتى ندارد . گاه به جاى شتر زنبورك‌خانه شتر نقاره‌خانه هم مىگويند چون سر و صداى نقاره هم كم نيست « 1 » در نقشهء دار الخلافه تهران كه به سال 1275 ( ه . ق . ) توسط مسيو كرشيش و ديگران از محدودهء حصار شاه تهماسبى يعنى تهران دورهء صفوى به بعد تا پيش از گسترش تهران در اواسط دورهء ناصرى تهيه شده است . فقط از گذر زنبوركچى كه در امتداد گذر لوطى صالح است نام برده شده كه در شمال آن تكيهء زنبورك‌خانه و در جنوب آن چال زنبورك‌خانه مشخص شده است كه در سوى غرب آن عمارت وزير مختار انگليس و در جنوب آن باغ وزير مختار انگليس ثبت شده و در جنوب همان گذر لوطى صالح از چال زنبورك‌خانه - گود زنبوركخانه - نام برده شده كه اين چال زنبورك‌خانه جنوبش محدود به حصار دورهء صفوى است . اما در نقشهء سال 1309 ( ه ق . ) ، كه عبد الغفار تهيه كرده و به نام نقشهء شهر دار الخلافه ناصرى تهران و برج و باروى آن نگهدارى شده است ، تفاوت زيادى با نقشهء سال 1275 مىبينيم . ميان گذر عباس آقا و بازارچهء حاجى قاسم در شرق و خيابان جلو قبرستان - قبرستان كهنه - در جنوب و كوچهء تكيه زنبورك‌خانه و گذر لوطى صالح به جاى نام عمارت وزير مختار نام عمارت زنبوركچى و در جنوب اين عمارت به جاى نام باغ وزير مختار انگليس باغ زنبوركچى ثبت شده است و جنوب گذر زنبوركخانه كه در شرق باغ زنبوركچى قرار دارد در شمال خيابان جلو قبرستان واقع گرديده است ، كه امروز خيابان مولوى مىباشد و در شرق عمارت زنبوركچى نيز عمارت و متعلقات آقاى عزيز السلطان ديده مىشود . دكتر كريمان مىنويسد : « ادامهء چهارسوق بزرگ به سوى جنوب در انتهاى كوچه به سه راهىاى مىرسد كه گذر لوطى صالح نام دارد و در آن حدود محله گود زنبوركخانه معروف است و در تكيهء گود زنبوركخانه در گوشهء جنوب غربى اتاق محقر و فقيرى است كه به طول سه متر و هجده سانتىمتر شرقى و غربى و عرض يكمتر و پنجاه و پنج سانت است در كنار اين اتاق صورت قبرى ساده با آجر و ساروج پديدار است كه زيارتگاه است و نامش بنا به گفتهء مردم امامزاده ابراهيم از فرزندان امام هفتم
هامش
( 1 ) - شرح زندگانى ، ج 1 ، ص 411 - 412
سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 277 | حسين شهيدى مازندرانى