1267 ( ه ق ) مدرسه را افتتاح كرده است .
و اما نامههاى ميرزا تقى خان اميركبير به ناصر الدين شاه
نامهء اول :
« حاجى ميرزا جبار را خواست و قرار بيرق مدرسه را گذارد كه انشاء اللّه روز يكشنبه در سردر مدرسه بلند شود . به معير الممالك هم گفت از فردا ساعت را تعمير نمايند . »
نامهء دوم :
« هفتهء دو روز صاحبمنصبان مسلمان و فرنگى مدرسه شرفياب خواهند شد . »
نامهء سوم :
« در باب شليك متعلمين مدرسه مقرر شده بود اين اطفال هنوز مشق شليك نكردهاند ، خاصه در حضور همايون رعب ديگر دارند . خداى نكرده وقت شليك خودشان را معيوب كنند .
كار مدرسه منظم است . »
نامهء چهارم :
امتحانات شش ماههء مدرسه به خوبى انجام يافت . قرار شد به جهت جنگ چندين فوج مشق مخبران بكنند چون براى جنگ بهترين مشقهاست در نزد صاحب منصبى كه فردا وارد مىشود ، علم ساختن قلعه و بردن مارپيچ و ساختن پل را خواهند آموخت ، بهزودى در ايران صاحب منصبان لايق تربيت خواهند شد . »
نامهء پنجم
« فوج خلخال خوب مشق مىكند . استدعاى بارون صاحب هم همين است كه بهنظر همايونى برسد در امر مدرسه وقت زياد لازم است . آدم معقول متشخص مىخواهد كه سررشته از همه چيز فرنگى و ايرانى داشته باشد ، على العجالة خوب است . اغلب متعلمين خوب ترقى كردهاند كه معلمين تصديق مىكنند . »
خان ملك ساسانى در اينجا مىافزايد : « از مرحوم رضا قلى خان هدايت كه خود را از به دو تأسيس دار الفنون دستاندركار بوده و هيجده سال رياست مدرسه را كرده تعجب دارم چطور راضى شده كه در روضة الصفاى ناصرى افتتاح مدرسه را به زمان صدارت ميرزا آقا خان نسبت دهد . » « 1 »
البته تاريخ افتتاح دارالفنون را يك سال ديرتر نوشتن يا افتخار تأسيس آن را به ميرزا آقا خان
هامش
( 1 ) . سياستگزاران دورهء قاجار ، خان ملك ساسانى ، ج 1 ، ص 43 - 45 .