و اما سكه : بايد دانست كه بيست و چهار نخود يك مثقال است و هيجده نخود طلا را نازك و مدور كرده سكه زنند ، يك روى آن ضرب دار المؤمنين كاشان فى سنة فلان هجرى و يك روى السلطان بن السلطان ناصر الدين شاه قاجار و آن يك تومان است كه ده هزار دينار باشد .
اسمش اشرفى و يك عدد آن ده صاحب قران است و صاحب قران عبارت است از بيست و شش نخود نقرهء خالص مدور [ 205 پ ] مسطح دو روى مسكوك به وصف مزبور عددى يكهزار دينار و يك عدد آن دو پناباد كه هريك پانصد دينار مىباشد و آن سيزده نخود نقرهء خالص مدور مسطح دو روى مسكوك به وصف مزبور است .
و يك نوع ديگر دو مثقال و نيم مس مدور مسطح دو روى مسكوك كه هريك سى و سه دينار و ثلث دينار و سه عدد آن يكصد دينار ، در يك رويش شير و خورشيد و سنهء فلان هجرى و يك روى آن فلوس رايج ممالك محروسهء ايران و اسمش پول سياه و چون يك نخود و نيم وزن آن را از دو مثقال و نيم كمتر يافتند .
و تجديد سكه را در پول سياه از دولت مرخص نيستند ، زيرا كه در سنهء يكهزار و دويست و هفتاد هجرى از دولت حكم بضرب چنين پولى شد و مقرر گشت كه همان پول در ممالك ايران رايج باشد ، لهذا در كاشان سى و يك پول بيك صاحب قران يك هزار دينارى برابر است .
و يك نوع ديگر نيز پول سياه هست نصف آن و نوعى ديگر ربع آن [ 206 ر ] با مس سكه زدهاند . و غير از آنچه از انواع پولها نگارش يافت كه در ضرابخانهء كاشان سكه مىشود در كل ممالك محروسه ايران پولى رواج نيست در همهء بلاد به همين وزن از طلا و نقرهء خالص اشرفى و
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص٢٧٥