بخصوص در اصل شهردر ايام تابستان كمتر شبى است كه دو سه نفر را اقلا نگزد و با عرق شراب و جوهرنوشادر علاج مينمايند و بعضى را چنان ميگزند كه تا ميروند دوا حاضر كنند بدنش سرد و اعصابش باختلاج هلاك ميگردند . و بعد از عقرب اهواز و شوش مسلما در هيچ بلدى مثل عقرب سياه هفت بند كاشان يافت نميشود . با اين تفصيلات اذيت گزيدن پشه بيشتر از عقرب و غيره باهل كاشان ميرسد ، با وجود آنكه سميتى ندارد زيرا كه در تابستان پشهء هوائى كل خانههاى اصل شهرو بعضى از قراء گرمسير را فرو گرفته و بىپشهبند كار مشكلى است زيستن شبهاى تابستانى ، و پشهء خاكى موذىتر است ولى در پارهاى قراء گرمسير است [ و ] در اصل شهركم است .
باب دوم از فصل سيم در آن حدود درختهاى جنگلى و كوهى چه و نام چيست و ميوهدار كدام و بىثمر چه و خودروچه و دستى چه و ( 160 ر ) فايده چه دارد ؟
جواب آنكه در اين حدود از درختهاى جنگلى هيچ يافت نمىشود مگر در بعضى درهها درختهاى انار خود روى كه انارهاى بسيار ترشى مىآورد و در عموم كوهسار سواى كوههاى خاك بوم درختهاى انجير سرخ و زرد بسيار كوچك و درخت زرشك جسته جسته يافت مىشود و درخت طاق و كويج « 1 » نيز هم در كوه و هم در اصل قراء سردسير ديده مىشود و در خانهها درخت گل زرد پروانه و درخت شب بوى بنفش جنگلى تربيت مىشود .
هامش
( 1 ) - زالزالك كوهى . در فرهنگ نفيسى به صورت « كويژ » ضبط شده است .