باغ و طولش بعرض آن بستان است و اين خيابان مجمع الشعب خيابانهاى طوليه كه همه سراشيب بنهايت باغ منتهى مىگردند مىباشد و در وسطش محاذى آب نما تختگاهى است بزرگ و چهار درخت نارون از چهار - گوشهاش بالا رفته و سر بهم آورده و در پاى هرنارونى متصل به تختگاه صندلى و ميزى با سنگ مرمر و گچ بوضعى مطبوع و محكم تعبيه نموده و چون از طرف يمين و سمت جنوب روى بدرياچه و تالار [ روى ] بباد گيرى رسى كه در جلو آن مساوى سقف ساباتى « 1 » از چوب و آهن ساخته و درختهاى انگور بر رويش و چند نوع انگور از آن آويخته و درختهاى بيد مجنون باطرافش سايه افكنده و چون از طرف يسار و سمت شمال [ 147 ر ] آن روى منتهى گردد بدرب مهمانخانه كه فى الواقع مضيف مسافران و كعبهء حاجيان و صومعهء ناجيان و دير مغان و خانقاه صوفيان است .
خانقاه عارفان است و مى وحدت بجام * صوفيان اينجا مى بىساغر و مينا زنند
چون در آن تختگاه بنشينى و به طرف مقابل و سمت مشرق بينى تريشهء گلستانى است پانزده ذرع عرض و طولش الى آخر باغ و در دوش آن راهروى مخصوص خود آن گلستان .
اما وضع و طرح آن باغ سواى آنچه ذكر شد از سر پوشيده و كاخ و ايوان و تالار پيش ايوان و صحن سرا و خيابان مجمع الشعب بهذه التفصيل است : مكشوف باد كه اين باغ از طرف عرض سه مرتبه است و هرمرتبه يك ذرع مشرف بمرتبهء ديگر است و از طرف طول سواى راهروهاى پاى ديوارهاى جنوبى و شمالى كه مخصوص گل گلاب است
هامش
( 1 ) - ( - ساباط )