نهر آهكى دو شعبه ميگردد : يكى به طرف درهء عبد الله آباد گشته بجانب قلعهء ساروق كه از بعد مذكور خواهد شد ميرود و يك شعبهء ديگرش از يك دوش پشتهها گردش كرده بر فراز آنها مىآيد و از روى پشتهها همهجا آمده وارد آن قلعه شده و عجبتر اينكه چون آن پشتهها متصل بكوهسار و ابتداى سردسير است در سه ماه زمستان هوا بغايت سرد شود و لابد در آن نهر سر گشوده آب يخ كند و به منزل نرسد . لهذا نهرى از يك ذرع زير زمين با تنبوشهء آجرى سر بر دهن يكديگر نهاده با آهك چندان محكم ساختهاند كه گويا در اين سه چهار فرسخ از يك پارچه سنگ سياه [ 101 پ ] است . و در اول قوس آب را از آن نهر سر گشوده باستخرى عميق كه در دامنهء كوه ساختهاند انداخته تا اگر سنگ و خار و خسى در جلو آب باشد در آن استخر بماند و سر ريز آن بتوسط شبكهء آهنين وارد تنبوشهء آجرى زمينى شده تا اول حمل كه سورت سرما شكستى به آن دو قلعه كه قلعهء دزدان و قلعهء ساروق است مىآمده .
خلاصه گويند كه در قديم الايام چند تن از سر كشان كه از تمكين سلاطين و حكام طغيان نموده بودهاند در اين موضع كه از طرف شمال قريب بشاه جادهء ولايات غربى ايران است و از طرف جنوب متصل بكوهسار و سه فرسخى شاه جادهء نراق و ولايات عراق عجم و عرب است چنين قلعهء حصين منيعى با تمام ملزومات و ما يحتاج براى خود ساخته و توطن نموده و بقطع طرق و نهب اموال و غصب احمال و اثقال مسافران و كاروان مشغول بودهاند .
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 123
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص١٢٣