( همدان ) و مدرسه حيدريّه ( قزوين ) و مسجد جامع ورامين همطراز و قابل قياس است و مشتمل بر گل و بوتههاى اسليمى و ريزهكاريهاى بسيار عالى گچبرى و كتيبههاى كوفى و نسخ شيواى گچبرى مىباشد و بر روى دو گل گچبرى بر طرفين محراب به خط نسخ نام سازنده و تاريخ آن چنين خوانده مىشود :
بر جانب راست . ( عمل محمّد بن ابى الفرج العراقى غفر اللّه له ) بر جانب چپ .
( فى رمضان . . . . و خمس مائة ) اين محراب تاريخى در تاريخ 31 تيرماه 1313 ذيل شماره 205 در فهرست آثار ملى ايران بثبت رسيده است .
بقاياى آثار تاريخى مختلف ديگر
غير از ابنيه فوق بقاياى ابنيه ديگرى در ابرقو هست كه چيز مهمى از آنها نمانده و نشانهء روزگار آبادانى و مركزيت تجارت و رونق ابرقو در قرون پنجم و ششم هجرى و دوران مغول محسوب ميگردد - آثار مزبور يكى گنبد سيدون و ديگرى گنبد سيدون گلسرخى و سوّمى دروازهاى است كه از مسجد نظاميه باقى مىباشد - دو بناى اول مربوط بقرن ششم هجرى بوده دروازه نظاميه خصوصا منارههاى آن از آثار قرن هشتم هجرى به نظر مىرسد - در مجاورت مقبره حسن بن كيخسرو هم آثار ابنيه ويرانى هست كه ابنيه مذهبى از قبيل مدرسه و مسجد بوده اثر قابل توجهى از آنها برجا نمانده است .
3 - ده بيد و بوانات
پس از گذشتن 64 كيلومتر از سورمق يعنى 86 كيلومتر از آباده بمنزلگاه معتبر ده بيد ميرسند - در ده بيد هم مانند شهر آباده اثر تاريخى قابل ذكرى سراغ نميرود لكن باز هم نظير آباده بر جوانب جنوب غربى و مشرق آن آثار تاريخى موجود است كه ذكر آن در اين كتاب مناسبت پيدا مىكند .
بقعهء شهدا / يا بقعهء سلطان ابراهيم
بمسافت قريب چهارده كيلومترى جنوب غربى ده بيد بيرون از شاهراه يعنى در قسمتهاى دوردست سمت راست جاده فعلى كه بشرح مذكور دربارهء اقليد