« بندر عسلويه واقع در مشرق بندر طاهرى و ويرانههاى سيراف بزرگترين و آبادترين بنادر خليجفارس بوده ( اسل يعنى استخر ) پرثروتترين شهر فارس بشمار ميرفته است - كشتيها در خليج عسلو توقّف ميكرد و جائى كه كشتيها لنگر ميانداخت امروز رأس ناوبند ميگويند و محلّ آن تقريبا روبروى بحرين بوده دهانهء خليج آن 6 تا 7 كيلومتر و عمق آن در مدخل خليج قريب 18 متر است .
ناخداى سيرافى كه محلّ آن نزديك بندر طاهرى فعلى قرار دارد از چين تا روم مشهور بوده است .
« كش كنار ( به ضمّ هردو كاف ) در مشرق بندر عسلويه به طرف بندر لنگه در حدود ده كيلومترى ساحل دريا در جلگه واقع است و پيش بندر آن تبن ( به زبان عربى بمعنى كاه است ) نام دارد .
« كوه كيلويه يعنى كوه زالزالك .
« دشت ارژن يعنى دشت بادامكوهى .
« در سر راه واقع ما بين پاسارگاد و شهر بابك محلّى بنام مسينان يا مزينان هست كه سرپرسى سايكس آن را محلّ مس شناخته است و اين تشخيص صحيح نيست - مس ( به فتح ميم ) يعنى بزرگ ( مانند مس مغان يعنى بزرگ مغان - مسين بابا باصطلاح مردم سمنان و دامغان يعنى بابابزرگ - در كردستان ملّه ماس يعنى گردنهء بزرگ ) بدينقرار مسينان بمعنى آبادى بزرگ است همچنانكه مزينان سبزوار نيز بدينمعنى مىباشد .
« رودخانهء مند ( به ضمّ ميم و سكون دو حرف ديگر ) از كوههاى سميرم سرچشمه ميگيرد و نزديك خانهء زنيان ( 40 كيلومترى شيراز بر سر راه بوشهر ) به شاهراه شيراز و بوشهر ميرسد و به طرف جنوبشرقى جارى است از آنجا در جنوب فارس در منطقهء كوار از غرب به شرق جريان دارد - در ناحيهء كوار بند بهمن را جلو آن ساختند « 1 » كه از آنجا آب را به آباد شاپور ( علىآباد
هامش
( 1 ) دربارهء اثر تاريخى بند بهمن در صفحهء 83 متن كتاب اطلاعات لازم نوشته شده است .