مراجعه فرمايند .
در پايان اضافه مينمايد كه از مجموع الواح گلى تختجمشيد تعداد پانصد عدد به بنگاه شرقى دانشگاه شيكاگو اهداء گرديد و بقيهء الواح نيز اگر قرار بود به قصد خوانده شدن آنها به اختيار دانشگاه مزبور گذارده شود و در آمريكا باقى بماند بايستى در طول زندگانى چندين نسل مورد بررسيها و آزمايشهاى علمى و ساير مراحل لازم چنين خدمتى قرار گيرد و معلوم نبود تا چه زمان بايد در آمريكا باشد و چنين ترتيبى نمىتوانست مورد موافقت مقامات مسئول كشور واقع گردد لذا پس از چندين سال كه از ارسال آنها بآمريكا گذشت بايران بازگردانده شد و اينك در موزهء ايران باستان محفوظ است و الواح چند ديگر گلى هم بعدا بدست آمد كه آنها را هم در موزهء نامبرده نگاهدارى مىكنند .
28 - برخى اطلاعات پراكنده دربارهء بعضى از آثار تاريخى فارس
در ملاقاتهائى كه گاه و بيگاه با دانشمند محترم جناب آقاى مهندس احمد حامى دست داد اطلاعاتى دربارهء برخى آثار و محلهاى ناشناس مانده در نقاط مختلف كشور اظهار فرمودهاند كه بسيار درخور توجه است و چند مطلب از اين گونه اظهارات را كه بسرزمين فارس ارتباط دارد در اينمورد نقل مينمايد :
در سه فرسنگى شمالشرقى فسا نزديك آتشكدهء عهد ساسانى واقع در تنگ كرم ( كه در صفحهء 89 متن كتاب توضيح آن داده شد ) استخر آبى است كه گمب آتشگاه ( خمب آتشگاه ) نام دارد و بدينقرار معلوم ميگردد در آنجا هم مانند فيروزآباد و داراب آتشگاه را در كنار آبگير بزرگى بنياد نهاده بودند .
كوهستان واقع در يك جانب تنگ كرم بنام خرمن كوه خوانده مىشود و كوه جانب ديگر تودج نام دارد « كه ابتداى آن از همين خنبست و آخر آن قريب به بندر عبّاس » « 1 » .
ضمنا در كتاب آثار عجم علاوه بر قلعهء ضحاكى ( مذكور در صفحهء 89 متن كتاب حاضر ) اشاره بوجود آثار ديگرى در سر راه فسا بدارابگرد نموده است كه ذيلا بنقل آنها مبادرت ميورزد :
« نوبندگان بمسافت سه فرسنگى فسا كه قصبهء آباد و پرجمعيّتى بوده گويند از بناهاى شاپور است .
هامش
( 1 ) كتاب آثار عجم ( چاپ بمبئى 1314 - ص 85 )