امروز ) مىبرند - در خفر هم رشتهكوه را شكافته از طريق ده بانو و دشت دال به طرف جنوب جارى ميگردد يعنى امتداد آن شمالى جنوبى مىشود - از كازرين و قير گذشته از مهكويه ( كه بغلط مكّو ميگويند ) به طرف غرب ميپيچد و جريان آن تقريبا شرقى غربى مىشود و بين بوشهر و عسلويه به دريا ميريزد .
« در نواحى مختلف به نامهاى رود مند - قره آقاج - رودخانهء قير خوانده مىشود » .
اكنون به نقل نوشتههاى چند ديگرى كه از طرف دانشمند گرامى آقاى مجيد يكتائى در سالهاى 1330 و 1331 تهيه گرديده هنگام چاپ مطالب ذيل كتاب حاضر به اختيار اينجانب گذارده شده است ميپردازد :
« در زمان فتحعليشاه قاجار بيت زير بالاى باغ دلگشا نوشته بوده است كه اكنون اثرى از آن نوشته نيست .
دلگشا بىيار زندان بلا است * هركجا يار است آنجا دلگشا است
« شهر داراب سهبار تغيير مكان يافته است پيش از اسلام دارابگرد ( دارابجرد ) ، بعد از اسلام شهر جنّت و اكنون داراب ، هريك در محلّى است .
خرابههاى دارابگرد در 8 كيلومترى داراب است و خرابههاى شهر جنّت در 18 كيلومترى نزديك ده خير كه در تاريخ وصّاف نوشته داراى جنّات اربعه بوده كه شيخ سعدى گويد جنّات تجرى من تحته الانهار در وصف آن نازل شده داراب يكى از كورههاى بزرگ فارس بوده است .
« در كنار شهر داراب بقعهاى است بنام پيرمراد كه اعتقاد مردم بر آنست كه آرامگاه بابك پدر اردشير مىباشد .
« در سرچشمه دهستان شاهيجان جنوب داراب آتشگدهايست بنام اغلان قز ( يعنى پسر و دختر ) وجه تسميهء آن بدينسبب است كه دو چشمه درميان سرچشمه شاهيجان فوران دارد يكى مانند نشانهء پسر و ديگرى مانند نشانهء دختر .
« در فسا بقعهاى است بنام ( فيروز ادمرد ) كه بىشك از بزرگان ايران