و شبه جزيرهء عربستان اشتغال داشتهاند و هنوز هم عدّهاى از ايشان همين شغل را دارند . « 1 »
آثار و ابنيهء تاريخى جزيرهء خارك درحالحاضر بدينقرار مىباشد :
ويرانههاى عبادتگاههاى باستانى
بر فراز گردنهء كوهستان كه بندرگاه خارك را از بادهاى جانب شمالغربى ايمن ميدارد دو رديف تختهسنگهاى تراش جسيم موجود است و بوسيلهء پلّكان پهنى كه يك قسمت آن باقى مانده است به آنجا ميرسيدهاند ، تختهسنگهاى مزبور در وسط تودههاى سنگهاى لاشه كه از فروريختن ديوارهاى قديمى بوجود آمده است قرار دارد و در حولوحوش اين آثار در چندين محل طاقچههائى از سنگ كوه در دو رديف پنجتائى ايجاد كردهاند كه ظاهرا محلّ گذاردن نذرها بوده است .
محلّ مزبور كه بشرح فوق مكان متبرّكى بود پس از طلوع آئين زرتشت باز هم متبرّك ماند ، در نزديكى پلّكان سابق الذّكر بقعهء محقّر متروكى وجود دارد كه از وضع معمارى آن ميتوان پنداشت ابتدا آتشگده بوده بعدا به مسجد تبديل گرديده است .
برفراز يكى از برجستگيهاى شمالى جزيره دو تختهسنگ يكپارچه متّكى به يكديگر به صورت عدد 8 وجود دارد كه بنام دو دختر خوانده مىشود .
بقعهء مير محمّد
بمسافت صد مترى مغرب آثار مزبور بقعهاى داراى گنبد هرمىشكل مضرّس و گنبد كوچك مدوّر ديده مىشود ( ش 201 ) - درون فضاى آن مزيّن به ازارهاى از كاشيهاى ستارهاى و هشتضلعى عهد مغول مىباشد كه قسمت اعظم آنها از ميان رفته و بر روى يك عدّه از آنچه باقى مانده است سال تاريخى 738 هجرى خوانده مىشود .
هامش
( 1 ) نقل از « در يتيم خليج - جزيرهء خارك » بقلم جلال آل احمد چاپ طهران 1339 شمسى صفحهء 57 .