فصل ششم . آثار تاريخى بوشهر و جزيرهء خارك
1 - بوشهر
بندر بوشهر در شمال شبهجزيرهاى قرار دارد كه امتداد آن تقريبا از شمالغربى به جنوبشرقى است و وسط اين شبهجزيره از جانب مشرق متّصل و مربوط به خاك مىباشد و بدينترتيب دو خليج كوچك در جانب شمال و جنوب آن در فاصلهء بين دو قسمت شمالى و جنوبى جزيرهء مزبور با سواحل راست خليج بوجود آمده است .
بندر بوشهر خود در انتهاى شمالى شبهجزيره واقع گرديده است و جانب چپ آن به خليجفارس و جانب راست آن بخليج كوچك جانب شمال شبهجزيره مربوط و متّصل مىباشد .
در عهد عيلام يعنى هزارهء دوّم و قسمتى از هزارهء اوّل پيش از ميلاد در قسمت جنوبى شبه جزيرهء مزبور و نزديك خليج جنوبى آن يكى از مراكز آبادانى و تمدّن قديم وجود داشته است كه بنام ريشهر خوانده مىشود و بر سر راه دريائى شوش به مهانجودارو « 1 » بوده همدوران آثار شوش و ساير يادگارهاى عيلاميان و مربوط بتمدّن دوران مزبور است و در عهد اردشير بابكان نيز شهر رام اردشير در آنجا قرار داشته است و اكنون خرابههاى ريشهر قديم بمسافت دو فرسنگى بوشهر
هامش
( 1 )Mohenjo - Daroاز مراكز باستانى معروف و مهم در جانب غربى رود سند در پاكستان غربى است كه ابنيهء زياد و آثار مختلف هزارههاى دوم و سوم پيش از ميلاد در خاكبرداريها و كاوشهاى علمى آن كشف شده است ، واژهء موئن به زبان سندى بمعنى مردگان و كلمهء دارو بمعنى تپه بوده ترجمهء مهانجودار و تپهء مردگان است .