نام اين بقعه امامزاده مير محمّد بوده بعقيدهء مردم مدفن محمّد حنفى فرزند حضرت امير المؤمنين على ( ع ) است و بر كتيبهء موجود در آنجا چنين خوانده مىشود :
« هذه المشهد امير المؤمنين محمد بن امير المؤمنين على - كتبه حسين البخارى »
كتيبهء ديگرى هم حاوى اين كلمات در آنجا به نظر ميرسد : « و الصدقات الجاريات و الجنات الباقيات فى جميع الانفاس و اللحظات فى سنة اربعين و سبعمائه » بانى اين بقعه همان حسين بخارى است كه نام او در كتيبهء اوّلى مذكور مىباشد و غير از كاشىهاى از اره و مقدار مختصرى آجر بقيّهء مصالح ساختمانى آن از سنگهاى محل و گچ و آهك است .
بطوريكه از كتاب « درّ يتيم خليج » برميآيد مرقد در زير گنبد كوچكتر واقع گرديده است و گنبد بزرگتر مخروطى مضرّس بر فراز مسجد متّصل و مربوط به مرقد نامبرده قرار دارد و از اين لحاظ هم شبيه زيارتگاههاى مهمّ شيراز است .
سالهاى تاريخ 738 و 740 مذكور در بقعهء مورد ذكر مقارن با دوران حكمروائى قطب الدّين تهمتن ( 718 تا 748 هجرى ) از شاهان مشهور هرمز است كه جزيرهء خارك و ساير جزاير و سواحل خليجفارس و عمّان را تحت فرمانروائى خود درآورده بود . « 1 »
گورستانهاى پيش از اسلام
در قسمتشرقى جزيرهء خارك سه گورستان پيش از اسلام به نظر رسيده است ، كليّهء مقابر در دلسنگ كنده شده روى آنها را با تختهسنگهاى مسطّح پوشانيده بودند و قسمت اعظم آنها را دستبرد زده آثار درون قبرها را از ميان بردهاند ، در قسمتى از كوهستان كه معبد باستانى سابق الذّكر وجود داشت مقابر فراوانى احداث كرده بودند ، يك عدّهء اين مقابر چندان عمقى نداشته دهانهء آنها مدوّر است و به نظر ميرسد اين گونه مقابر استودانهاى زردشتيان باشد ، تعدادى مقابر هم داراى
هامش
( 1 ) به صفحهء 66 همان كتاب مراجعه شود .