مدخلهاى كوتاه است و بالاى مدخل آنها نقش صليب ديده مىشود و مىرساند مدفن عيسويان بوده است ، از ميان مقابر نوع اخير يكى كه از همه بزرگتر و مهمتر است داراى نماسازى زيبائى مشتمل بر جرزبندى و طاقچهها و گوشوارهاست ( ش 202 ) و در قسمت داخل دهليزى دارد ( ش 203 ) و بعد از دهليز به محوّطهء اصلى ميرسند كه سه پوشش شبيه ضربى بر فراز آن ترتيب دادهاند و مقابر متعدّد در آنجا موجود است .
اين اثر تاريخى هرچند بسيار آسيبديده و خرابى زياد بدان راه يافته است باوجود اين ميتوان معمارى سبك اشكانى و ساسانى را در آن تشخيص داد .
روبروى مدخل قبر اخير نقش برجستهء بسيار محوى وجود دارد كه ميتوان در آن تصوير شخصى را ديد كه بر تختى تكيه زده و گويا جامى به يكدست خود گرفته است و وضع اين نقشبرجسته و تزئينات اطراف آن طورى است كه معلوم ميدارد محلّ مزبور يك مقبرهء سبك تدمرى ( پالميرى ) « 1 » است و وجود اين نقش مىرساند كه فعّاليّت مردم تدمر در بازرگانى شرق و غرب علاوهبر آنكه از راه خشگى تا نقاط دوردست انبساط داشته از راه دريا نيز انجام ميگرفته است و اين موضوعى بود كه پيش از مشاهده و تشخيص آثار نقش برجستهء سابق الذّكر در جزيرهء خارك پوشيده مانده بود « 2 »
شرح آثار تاريخى فارس در اينجا بپايان ميرسد و يك بار ديگر اذعان مينمايد كه اين كتاب مخصوصا دربارهء بسيارى از آثار تاريخى سرزمين وسيع و باستانى
هامش
( 1 ) تدمر( Palmyre )مركز آبادانى و بازرگانى مهم و معروف عهد روميان در سوريه ( در مشرق حمص و در شمالشرقى دمشق ) است كه آثار تاريخى و ابنيهء سنگى موجود آن نيز شهرت جهانى دارد .
( 2 ) قسمتى از اطلاعات مربوط بآثار تاريخى جزيرهء خارك از سخنرانى 30 / 7 / 37 آقاى دكتر گيرشمن در موزهء ايران باستان و همچنين مقالهء مربوط به اين موضوع كه در شمارهء 15 بهمنماه 1337 روزنامهء اطلاعات مندرج بود اقتباس و استفاده شده است ضمنا در كتاب « در يتيم خليج - جزيرهء خارك » صفحات 59 تا 63 از طرف مؤلف دانشمند كتاب مزبور بررسيها و توضيحات مفيدى دربارهء دخمهها و ويرانههاى باستانى سابق الذكر مرقوم رفته است .