قسمتهاى فروريختهء اين بناى معظم همانند اقداماتى كه در تختجمشيد و پاسارگاد و سروستان انجام گرفته است از آرزوهاى ديرين علاقهمندان به مفاخر ملّى بوده بايد انتظار روزى را داشت كه سطح اقدامات باستانشناسى فارس اقتضاى خاكبردارى صحيح اساسى و كاوشهاى علمى در فيروزآباد را بنمايد ضمنا كاخ اردشير هم بنحو شايسته مرمّت و اصلاح گردد .
كاخ اردشير بابكان ذيل شمارهء 89 در تاريخ 15 ديماه 1310 در فهرست آثار ملّى ايران به ثبت تاريخى رسيده است .
بطوريكه قبلا توضيح داد اهميّت آثار فيروزآباد بيش از آنست كه در اين مختصر معرّفى گردد لكن به تناسب گنجايش كتاب حاضر بذكر شرح اجمالى دربارهء آن اكتفا نمود و اميدوار است زودتر در اين جايگاه مهمّ تاريخى ايران اقدام بايجاد مركزى مانند بنگاه علمى تختجمشيد بشود و حقّ آثار مزبور چه از لحاظ خاكبردارى و كاوش علمى و چه از نظر مرمّت و صيانت آثار و چه از نظر تهيّهء كتابهاى جامع و كافى ادا گردد . « 1 » بنابراين صحبت خود را در اين موضوع خاتمه داده به معرّفى آثار واقع در حولوحوش فيروزآباد خصوصا نواحى واقع در جنوب آنكه قسمتى هم مربوط به شهرستانهاى بنادر خليجفارس است مىپردازد :
6 - قدمگاه و سم دلدل در كارزين
بلوك قير و كارزين در سمت جنوبشرقى فيروزآباد واقع گشته است ، قير تقريبا در 65 كيلومترى جنوبشرقى فيروزآباد و كارزين قريب 20 كيلومترى جنوب قير قرار دارد . در بين گردنهء گلومشگ و كارزين تخت سنگ مكعّبى وجود دارد كه هر جانب آن قريب به چهار متر است و بر يك طرف تختهسنگ مزبور نقش برجستهء شخصى ديده مىشود كه كمانى بدست دارد ، اين تختهسنگ را در محل بنام قدمگاه ميخوانند و اطّلاع از تاريخ نقش برجستهء آن نيازمند به ملاحظهء نقش
هامش
( 1 ) در موضوع قطعه ستونى از عهد هخامنشى كه نگارندهء كتاب در فروردين سال 1329 در يكى از باغهاى فيروزآباد يا بالاده ديدهام و محل آن درست بخاطرم نمانده است ضمن توضيحات مربوط به بالاده كه در صفحات بعد خواهد آمد اطلاعاتى مرقوم رفته است .