4 - آثار شهر قديم فيروزآباد ( يا گور قديم )
بيرون قصبهء كنونى فيروزآباد در جانب شمالغربى آن محوّطهء وسيعى است كه محيط آن در حدود يك فرسنگ بوده آثار حصار قديم آن پديدار و تمام محوّطه پوشيده از ابنيهء سنگى و آجرى دوران ساسانيان است و از محلّهاى مهمّ تاريخى بشمار ميرود و شايستگى آن را دارد كه در فرصت مناسب با فراهم داشتن وسايل كار بكاوش علمى و خاكبردارى و مرمّت آثار آن پرداخته شود ، نام كنونى اين ويرانهها ده شهر است و در نزديكى آنجا آبادى بنام اردشير وجود دارد .
مناره
به شرحى كه گذشت درميان ويرانههاى مزبور منارهء چهارضلعى بلندى سرپا مانده است كه آن را از سنگ و گچ ساختهاند و قسمت پائين هر ضلع آن متجاوز از 11 متر بوده بلندى آن قريب به 33 متر ميرسد و بوسيلهء پلّكان خارجى به بالاى آن ميروند و هرقدر بالاتر ميرود طبعا از بدنهء مناره به ميزان پهناى پلّكان كاسته مىشود ( ش 167 ) اين منارهء جالب توجّه اثر تاريخى منحصربفردى از آغاز دوران ساسانى بشمار ميرود و با مختصر بررسى دربارهء آن ميتوان به خوبى دريافت كه سنّت احداث بناى مناره هم در ايران مربوط بادوار پيش از اسلام است . بمسافت كمى از منارهء مزبور بقعهء امامزاده جعفر قرار دارد و در كنار اين بقعه قطعه ستونى از عهد هخامنشى باقى و شايستهء بررسى و تجسّس علمى بيشتر در محل مىباشد . « 1 »
آتشگده
بمسافت مختصرى از منارهء مزبور ويرانههاى آتشگدهء فيروزآباد باقى است كه از سنگهاىتراش بزرگ ساخته شده بود و با امعان نظر در توضيحات مذكور در كتاب آثار ايران « 2 » چنين معلوم ميگردد كه ابتدا صفّهء بزرگى به شكل مربّع
هامش
( 1 ) اقتباس از گزارش ادارهء باستانشناسى فارس - مجلهء باستانشناسى - شمارهء اول - بهار و تابستان 1338 - صفحات 160 و 161
( 2 ) مجلد اول از جلد سوم صفحات 21 تا 25