نگاشتهاند آنچه ميتوان مقرون بصحّت دانست اينست كه ملكه آبش خاتون آخرين پادشاه اتابكان فارس همسر منكو تيمور قاآن پسر يازدهم هلاكو بود و 22 سال پادشاهى كرد و زندگانى شاهانهء خود را گاه در شيراز و گاه در تبريز ميگذرانيد و دخترى بنام شاهزاده كردوچين از منكو تيمور قاآن پيدا كرد و پس از اينكه بسال 685 يا 687 هجرى ابش خاتون در محلّهء چرند اب تبريز درگذشت جسد او را برسم مغول در همان شهر به خاك سپردند و پس از چندى بدستور دخترش جسد را بشيراز آوردند و در مكان فعلى دفن نمودند و مقبرهاى در آنجا بنا نهادند و باغ و متعلّقات ديگرى هم گرد آن ترتيب دادند كه اكنون از كليّهء آن آثار بناى نيمه ويران مختصر كنونى بجاى مانده است . بناى فعلى مشتمل بر قسمتى از بناى آجرى قديمى به صورت مستطيل است كه درون آن مقبره واقع شده شاهنشينهاى شمالى و شرقى و غربى تا حدّى نمودار مانده سقف آن فرو ريخته است و ديوار آجرى با ازارهء سنگى و قسمتهائى از كتيبهء معرّق كاشيكارى كه از آثار عهد صفوى در بناى مزبور مىباشد در خارج آن باقىمانده است . ( ش 128 ) قسمتهائى از كاشيكارى ازارهء داخل بنا هم در موزهء پارس نگهدارى مىشود . خرابههاى ابش خاتون در تاريخ 15 ديماه 1310 ذيل شمارهء 76 در فهرست آثار ملّى ايران به ثبت رسيده است .
مقبرهء شاه داعى الى الله و بزرگان ديگر
علاوهبر زيارتگاههاى مذكور در صفحات گذشته زيارتگاههاى ديگرى هم در شيراز هست كه ابنيهء آنها از لحاظ ارزش تاريخى و هنرى چندان اهميّت ندارد و همچنين آرامگاههاى متعدّد بزرگان در داخل يا كنار شهر وجود دارد كه يكى از مهمترين آنها مقبرهء سيد نظام الدّين محمود ملقّب به شاه داعى الى اللّه از عرفا و حكماى معروف شيراز در قرن نهم ( متوفى در 870 هجرى است ) كه در خارج قسمت جنوب شيراز كنار گورستان معروف دار السّلم ( كه عموما بنام دار السّلام گفته مىشود ) واقع مىباشد و بنائى از عهد كريمخان زند بر مزار او و فرزندش سيّد قاسم و نوهاش موجود بوده سنگ قبر بزرگ خوش طرحى نيز از همان زمان بر مزار او نهادهاند كه كتيبهء تاريخى