فصل دوّم معادن و صنايع اردبيل
مبحث اول - معادن اردبيل
بايد اظهار تأسف كنيم كه در اين مبحث با دست خالى با خوانندگان كتاب روبرو مىشويم و اطلاعاتى ، ولو محدود ، در باب معادن اردبيل در اختيار آنان نمىگذاريم زيرا خود نيز دراينباره اطلاعاتى نداريم . ما در اين زمينه تلاشهاى زيادى كرديم و بسازمانهاى ذيربط ، از وزارت صنايع و معادن گرفته تا سازمان زمينشناسى ايران مراجعه نموديم امّا جواب منطقى نيافتيم و پس از آنكه طبق عرف اداراى ايران : از اين ميز بدان ميز ، از اين اطاق بدان اطاق ، از اين اداره بدان اداره ، و از اين سازمان بدان سازمان راهنمائى شديم و شماره « تلفن » هائى با مسئولان آنها ردّوبدل نموديم سرانجام نتيجهاى بدست نياورديم و از مراجعات مكرّر خود ، كه مدتها بعد از استقرار حكومت جمهورى اسلامى نيز استمرار يافت ، در آنچه كه مىجستيم ناكام مانديم و گفتههاى مردم و شنيدههاى خود را كه منطوقا نمىتواند جز در موارد مشخص واجد ارزش قطعى باشد در چند سطر زير ، و براى خالى نبودن عريضه باجمال آورديم .
در بين اردبيليان شايع است كه با توجه به وضع زمينشناسى خاص اين منطقه ، معادن زيادى ، از نفت گرفته تا طلا در اين ولايت وجود دارد و گرچه هيچيك از آنها جز معدن گچ مورد بهرهبردارى نيست بااينحال رگههاى زيادى هماكنون به صورت كان در زير خاكها و سنگها نهفته است و روزى كه ايران اوضاعى بهتر از گذشته پيدا كند و ساكنان اردبيل در باب آبادى و پيشرفت ولايتشان علاقمندى بيشتر از ديروز و امروز نشان دهند معادن مزبور مورد بهرهبردارى قرار خواهد گرفت و اين منطقه را از اين حيث از نقاط مهم اقتصادى كشور خواهد ساخت .
در قريهء ججين يا داشكسن ذرات طلا بوفور در خاك دهكده ديده مىشود . در گذشته كسانى از روستائيان با وسايل ابتدائى درصدد شستن خاك و جدا كردن طلا