مراجع ذيصلاح بگفتههاى مزبور نداريم در باب معادن اردبيل بيش از اين سخن نمىگوئيم جز اينكه بآبهاى معدنى معروف و مشهور اين ناحيه اشاره مىكنيم و اطلاعاتى را كه در باب آنها بدست آوردهايم ذكر مىنمائيم :
آبهاى معدنى اردبيل :
اردبيل از حيث آبهاى معدنى از غنىترين مناطق ايران بشمار مىآيد و برخى عقيده دارند كه اينحوزه بسبب تعداد چشمهها و تنوع آنها در ايران منحصربفرد مىباشد . زيرا علاوه بر چشمههاى معدنى زيادى كه دارد خود اين چشمهها از حيث گرمى و سردى آب و املاح معدنى مختلف ، متفاوت مىباشد و درعينحال كه مثلا چشمهاى با 48 درجهء حرارت از زمين مىجوشد بفاصلهء نهچندان دور چشمهء آب سرد معدنى ديگرى از لاى صخرهها بيرون مىآيد كه از كثرت برودت به زحمت مىتوان از آن به صورت استحمام استفاده نمود .
وجود آبهاى معدنى اردبيل به دو كوهستان آتشفشانى البرز ، كه گفتهايم در اردبيل باغرو خوانده مىشود ، و سبلان بستگى دارد كه اولى در شرق و شمال شرقى اين شهرستان كشيده شده و دومى در غرب آن واقع است .
قسمت اعظم آبهاى معدنى اين ناحيه در دامنههاى سبلان است و در منطقه اردبيل « سرعين » و « سردابه » از معروفترين آنها بشمار مىآيد .
سرعين نام قريهاى است كه به خط مستقيم با اردبيل كمتر از 15 كيلومتر فاصله دارد و با برخى از قراء مجاور ، مثل « گنزق » ، از روستاهاى باستانى اين منطقه بشمار مىآيد و ما در زير صفحهء 13 جلد اول اين كتاب دربارهء قريهء مذكور و تپهء تاريخى و قلعهء قديمى آن مطالبى نگاشته و از قدمت آن سخن گفتهايم . سالخوردگان قريه معتقدند كه يك راه زيرزمينى آن قلعه را در گذشته با آب گرم « گاميش گولى » مربوط مىساخته و كسان ديگرى نيز اظهار مىدارند كه در موقع خاكبردارى از دامنههاى تپّه ، سكهها و اشياء قديمى زيادى پيدا كردهاند .
قريهء اصلى سرعين مركب از تقريبا 250 خانهء روستائى است ولى از ربع قرن پيش كه آبهاى معدنى آن شهرت يافته و مخصوصا مركز « ييلاقى » مهمى در تابستانها شده است ، بناهاى زيادى احداث گشته و در فاصلهء بين آبادى قريه و دورترين چشمههاى