رسيده است كه « 1 » : « الاسماء تنزل من السّماء » . چنانكه در تأويل
« يس
إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ »
فرمودهاند كه ياء چون زبر او به حسب عدد عشره است ؛ يعنى پنج مرتبه از مراتب « 2 » وجود در قوس نزول ، و پنج مرتبه در قوس صعود ، مندرج در سين است كه انسان كامل محمّدى باشد . كما قال فى القرآن :
« ثُمَّ
« 3 »
دَنا فَتَدَلَّى فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى »
. لذا قيل فى حقّه :
« دو سر خط حلقهى هستى * به حقيقت به هم تو پيوستى »
و در شرح قوسين به تفصيل هريك علىحدّه ، و ثبوتش از جهت انسان كامل محمّدى گوييم كه نور حقيقى از مشرق واقعى ، اعنى از مرتبهى ذات غيب الغيوب و مقام كنز مصون كه لا اسم له و لا رسم له ، اوّلا طلوع و بروزش در مقام واحديت است « 4 » كه مرتبهى اسماء و صفات باشد . و در اين مرتبه « جاءت الكثرة كم شئت » ، ولى كثرت بهحسب مفهوم است نه به حسب حقيقت ، چرا كه صفات حقيقتا « 5 » عين يكديگر ، و تمام عين ذاتاند . و حقيقت محمّديه است تمام اسما و صفات بهحسب تحقق ، به مصداق :
« وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها »
. و از آنجا « 6 » تنزلش به مقام عقل است .
و اوست كه مىفرمايد : « اوّل ما صدر روحى و نورى » . و از آنجا ظهور شمس حقيقى به مقام نفس كلّ است كه مشهور به ملكوت است . كما قال تعالى فى حقّ ابراهيم « 7 » :
« وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
. چه آن حقيقت محمديّه « 8 » بهواسطهى تدبّرش از جهت بدن طبيعى ، داراى عالم ملكوت است . چنانكه حكماى اشراق ، نفس را نور مدبّر ناميدهاند .
هامش
( 1 ) . پا : ( كه ) را ندارد .
( 2 ) . شا : مراتب هاطبه .
( 3 ) . شا : ( ثمّ ) را ندارد .
( 4 ) . شا : ( است ) را ندارد .
( 5 ) . شا : حقيقت
( 6 ) . شا : اينجا
( 7 ) . شا : ( كما . . . حق ابراهيم ) را ندارد .
( 8 ) . شا : ( محمديّه ) را ندارد .