ابو جعفر منصور بن على بن عبد اللّه عباس در سنه صد و چهل و پنج بطالع قوس آن شهر را بنا نمود عمارات رفيعه و قصور منيعه طرح انداخت مساجد بلند و خوانق دلپسند ساخت در تاريخ عباسى مسطور است كه مخارج عمارات بغداد از برج و بارو و مساجد و اسواق و مقابر موافق دفتر ابو جعفر چهارهزارهزار و هشتصد و سى و شش هزار درهم خرج شده . مهدى بن منصور آنجا را دار الخلافه كرده و وسعت و كثرت عمارت او كوشيد و هارون بن مهدى در تكلف و عظمت او مرتبهاى اهتمام كرد كه طول آن شهر چهار فرسخ و عرضش يك فرسخ گرديد ، المستظهر باللّه بن المقتدر در جانب شرقى او باروئى كشيد و دور آن را هيجده هزار گام قرار داد و چهارده دروازه بر آن بارو نهاد و جانب غربى آن كه مسمى بكرخ بود باروئى بنا نمود و دور آن بارو را دوازده هزار گام قرار داد و در وسعت و عظمت آنجا مساعى جميله بجاى آورد .
ابن جوزى در كتاب خود ذكر نموده است كه شهر بغداد در زمان خلفاى بنى عباس به درجهئى آباد بود كه شصت هزار حمام در آنجا داير بود چون رو به خرابى نهاد بعضى اوقات به بيست و شش هزار رسيد و گاهى هفدههزار گرديد و ساير تكلفات آن شهر را بر اين قياس بايد كرد بمرور ايام معمورى دارالسلام رو به خرابى آورد
بيت :
آن مصر مملكت كه تو ديدى خراب شد * وان نيل مكرمت كه تو ديدى سراب شد
در استيلاى هلاكوخان به روايت يافعى بعد از قتل مستعصم و اولادش هزارهزار و هشتصدهزار كس بقتل رسيدند و امير تيمور صاحب قران بنا بر مخالفت فرمان بقتل عام داده چندين هزار كس سايهنشين ديوار عدم گرديدند . مكرر خرابى بدانجا رسيده و باز حليه آبادى پوشيده است از عهد سلطان مراد خان تا اين زمان فىالجمله به زيور آبادى آراسته و به حليه معمورى پيراسته است .
اكنون كه سنه هزار و دويست و سى و هفت هجريست مشتمل بر قرب چهل هزار باب خانه و مجموع عماراتش از آجر است و اسواق مسقف و دكاكين مكلف از حد افزون مساجد منيعه و خوانق رفيعه از شماره بيرونست مسكن ارباب دولت و اصحاب ثروت ،