و منشعباند به چندين شعوب و قبايل كه تفصيل آنها در اين مقام باعث تطويل كلام است
سيم از اصناف عرب مختلفهاند كه ايشان را برابره گويند اين طايفه دو اصلند و نه قبيله اصل اول البرانس اصل دويم بنو برنس و ايشان پسران بربر بن قيدار بن اسماعيلند و بعضى از مورخان گفتهاند كه اهل برابره خارج از عرب بودند اما داخل عرب شدهاند .
مخفى نماناد كه اصل مسكن عرب را جزيره گويند و او محدود است از طرف مغرب بصحراى شام قريب ببحر قلزم و از سمت مشرق به درياى فارس و عمان و از جانب جنوب به درياى هند و يمن و از جهت شمال ببحرين و فارس و مسافت دور آن هفت ماه و يازده روز است تفصيل آنجا در موضع خود مذكور خواهد شد قديم الزمان اماكن عرب همان جزيره بوده بمرور ليالى و ايام و كرور شهور و اعوام در ايشان عدت و كثرت پيدا گشت و قوت و قدرت و شوكت ايشان از غرب و شرق درگذشت و مملكت عراق و مصر و شام و ولايت مغرب و بربر و اكثر اراضى سودان مانند بلاد تكرور و سنار و نوبه و سوس « 1 » بلكه بعضى از جزاير هند گشودند و مسكن و مأمن خويش نمودند - الحق قبايل عرب به صفت شجاعت و سخاوت و فراست موصوف و به حمايت و غيرت و ضيافت نمودن معروفند اما گروه بىادب و بر مزاج ايشان مكر و دغا و تزوير و ريا غالب و بر جور و عناد و فتنه و فساد طالبند حرص و طمع بسيار دارند لاجرم همواره طريق راهزنى و قطاع الطريقى مىسپارند قديم الزمان بر ملت ابراهيم بودهاند و پيروى دين آن حضرت مىنمودهاند بسبب تصاريف زمان در ميان ايشان اختلاف افتاد و هريك سر بهپاى هواى نفس نهادند جمعى دهرى شدند و گفتند
ما هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا -
و جمعى به عبوديت ملائكه اقرار آوردند و گفتند ملائكه دختران خدا هستند قوله تعالى
وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَناتِ
سبحانه و تعالى - و برخى به عبادت اصنام قيام نمودند و گفتند
ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى
و اول كسى كه در عرب بتپرستى را رواج داد و اين بدعت را در ميان ايشان
هامش
( 1 ) - اينها از بلاد افريقيه است